X
تبلیغات
shimivashoma

shimivashoma

شیمی و دانستنی های مربوط به آن

نکات شیمی پیش دانشگاهی

1)      لاووازیه : لاووازیه اکسیژن را عنصر اصلی سازنده اسیدها در نظر گرفت.

2)     همفری دیوی : همفری دیوی هیدروژن را عنصر اصلی سازنده اسیدها در نظر گرفت.

3)    مدل آرنیوس :

اسید: ماده ای است که در حالت محلول یون  تولید می کند.

باز: ماده ای است  که در حالت محلول یون  تولید می کند.

تفکیک یونی( یونش): فرآیندی است که طی آن یک ترکیب خنثی به دو یون با بار مخالف تفکیک می شود.

از دیدگاه آرنیوس:

1-     اکسیدهای نافلزی، اسید به شمار می آیند و آنها را اکسیدهای اسیدی نامید. مانند گازهای ، ،  و .......

2-     اکسیدهای فلزی، باز به شمار می آیند و آنها را اکسیدهای بازی نامید. مانند ، ، ،  و ........

نکته: اکسیدهای آمفوتری مانند آلومینیم اکسید هم با اسیدها و هم با بازها واکنش می دهند.

واکنش خنثی شدن واکنشی است که در آن یک اسید با یک باز واکنش می دهند و نمک و آب را پدید می آورند.

این واکنش با توجه به تعریف آرنیوس به راحتی قابل توجیه است. از دیدگاه آرنیوس یونهای و  در این واکنش نقش اصلی را ایفا می کنند و یونهای دیگر ( یعنی آنیون حاصل از تفکیک اسید و کاتیون حاصل از تفکیک باز ) یونهای تماشاچی در این واکنش بوده اند. بنابراین واکنش اصلی خنثی شدن به شکل :  و یا به شکل درست تر : نشان داده می شود.

یون هیدروژن به دلیل شعاع یونی بسیار کم، چگالی بار بسیاز زیادی دارد و در حالت محلول به شدت آب پوشیده می شود و از طریق ایجاد پیوند داتیو یونهای آب پوشیده به فرمول ، ، و تشکیل می دهد. و به این ترتیب یون هیدرونیوم تشکیل می گردد.

4)    مدل لوری-برونستد

اسید: ماده ای است که در یک واکنش به عنوان دهنده پروتون یا  عمل می کند.

باز: ماده ای است  که که در یک واکنش به عنوان گیرنده پروتون یا  عمل می کند.

به طور کلی در یک واکنش: یک اسید با از دست دادن پروتون به یک باز مزوج و یک باز با گرفتن پروتون به اسید مزدوج تبدیل می شود. و یک واکنش اسید-باز طبق تعریف لوری-برونستد شکل کلی زیر را خواهد داشت:

اسید مزدوج(2) + باز مزدوج(1) باز(2) + اسید(1)

در مثال فوق گونه های شماره (1) و گونه های شماره (2) به طور جداگانه مزدوج یکدیگر هستند. و همیشه یک جفت اسید و باز مزدوج در یک پروتون یا  اختلاف دارند. و در میان آنها همیشه گونه اسیدی یک پروتون بیشتر داشته و یا یک واحد مثبت تر از اسید مزدوج خود می باشد.

تعریف اسید مزدوج: طی یک واکنش اسید-باز همواره یک باز با گرفتن پروتون به یک اسید تبدیل می شود. به اسید حاصل که در سمت راست معادله نوشته می شود، اسید مزدوج می گویند.

تعریف باز مزدوج: طی یک واکنش اسید-باز همواره یک اسید با از دست دادن پروتون به یک باز تبدیل می شود. به باز حاصل که در سمت راست معادله نوشته می شود، باز مزدوج می گویند.

نکته بسیار مهم:

1-     اسيدهاي قوي باز مزدوج ضعيف دارند و اسيدهاي ضعيف باز مزدوج قوي دارند.

2-     باز هاي قوي اسيد مزدوج ضعيف دارند و بازهاي ضعيف اسيد مزدوج قوي دارند.

معادلة خود يونش : واكنشي است كه در آن يك حلال خالص پروتون دار به تنهايي به يون تبديل مي شود، به این ترتیب که عمل مبادله پروتون میان مولکولهای حلال انجام می گیرد و طبق تعریف لوری-برونستد یک مولکول نقش اسید و مولکول دیگر حلال نقش باز را خواهد داشت. و در نتیجه مولکول حلال در این وضعیت یک آمفوتر است. مانند:

5)     مدل لوویس

گاهی اوقات واکنشهایی وجود دارند که با مبادله پروتون یا همراه نیستند و در نتیجه نمی توان طبق تعاریف آرنیوس یا لوری-برونستد آنها را توجیه کرد. لوویس تعریف خود را بر مبنای تشکیل پیوند کئوردیناسیون( داتیو) پایه گذاری کرد. با این ترتیب که:

اسید: ماده ای است که اربیتال خالی یا بار مثبت جزئی( در پیوند قطبی) داشته  و در یک واکنش به عنوان گیرنده جفت الکترون ناپیوندی عمل می کند.

باز: ماده ای است  که دست کم یک جفت الکترون ناپیوندی داشته و در یک واکنش به عنوان دهنده جفت الکترون ناپیوندی عمل می کند.

این تعریف بسیار فراگیرتر از تعاریف دیگر بوده و ترکیبات بیشتری را به طور دقیق تر در بر می گیرد. در اینجا علاوه بر تمام واکنشهایی که در تعاریف قبلی مورد بررسی قرار می گیرند، تعریف لوویس شامل تمام واکنشهایی است که در آنها هیچ یونی تشکیل نمی شود و هیچ یون هیدروژن یا یون دیگری انتقال نمی یابد. به عبارت بهتر در این تعریف فقط پروتون اسید نیست. بلکه گونه های بی شمار دیگری نظیر ،  ،  اسید هستند. مانند واکنش گاز آمونیاک با گاز هیدروژن کلرید. به مثالهای زیر توجه کنید:

در آینده خاصیت بازی آمین ها را بر اساس این تعریف به راحتی توجیه خواهیم کرد(شکل های بالا).

اسیدهای قوی و ضعیف

درجه تفکیک یونی( ): درجه تفکیک یونی یک ترکیب نمایانگر کسری از مولکولهای( تعداد مولهای ماده حل شده است که تفکیک شده و به یون تبدیل شده است. و با رابطه زیر نشان داده می شود:

گاهی برای نشان دادن میزان تفکیک یونی یک ماده در محلول از درصد تفکیک یونی استفاده می شود.

دامنه تغییرات  می تواند بین اعداد صفر ( وقتی که تفکیک یونی انجام نشود) و یک ( وقتی که تفکیک یونی کامل باشد) قرار گیرد.

  • هرچه درجه تفکیک یونی یک اسید یا باز بزرگتر باشد، آن اسید یا باز قویتر بوده و غلظت یونهای  یا  در محلول بیشتر است.

اسیدهای چند پروتونی

  • اسیدهایی که می توانند بیش از یک پروتون به آب بدهند، اسیدهای چند پروتونی نامیده می شوند. مانند: ، ،  و ......
  • برای این اسیدها به تعداد هیدروژنهای اسیدی شان می توان واکنش تفکیک اسیدی نوشت.
  • مقادیر Ka برای مراحل تفکیک متوالی اسیدها به ترتیب کمتر می شود زیرا اولاً در مرحله اول مولکول خنثی پروتون از دست می دهد و در مراحل بعدی با افزایش بار آنیون( باز مزدوج حاصل) کندن پروتون مشکل تر شده و ثانیاً یون حاصل از تفکیک مراحل قبلی طبق اصل لوشاتلیه باعث برگشت مراحل بعدی می شود و در نتیجه Ka کوچکتر می شود.
  • با توجه به تعداد هیدروژنهای اسیدی اسیدهای چند پروتونی می توان دستورهای ساده زیر را بکار برد:

1-                             تعداد مراحل تفکیک = تعداد هیدروژنهای اسیدی

2-                            1 + تعداد مراحل تفکیک = تعداد کل گونه ها یا یونهای حاصل

3-                             1 - تعداد مراحل تفکیک = تعداد گونه های آمفوتری

  • همیشه گونه های اسیدی در سمت چپ و گونه های بازی را در سمت راست معادله تفکیک می توان یافت.
  • گونه اسیدیی که در نخستین مرحله نوشته می شود، فقط نقش اسیدی. و گونه بازیی که در آخرین مرحله یافت می شود، فقط نقش بازی دارد.
  • در  مراحل بینا بین، گونه بازی هر مرحله می تواند گونه اسیدی مرحله بعد باشد.
  • در میان کل گونه ها ( آنیونها و یون هیدرونیوم) تولید شده، همیشه یون هیدرونیوم بیشترین غلظت و باز مردوج تولید شده در مرحله آخر کمترین غلظت را دارد.
  • از نظر عددی مقدار Ka از هر مرحله به مرحله بعدی به طور متوسط حدود  105 کاهش می یابد.

ثابت یونش آب

  • قبلاً در مورد خود یونش آب ( ) بحث شد و با توجه به مفاهیم تعادل می توان نوشت:

  • نماد بیانگر ثابت یونش آب می باشد و در دمای C° 25 برابر 14-10×1 می باشد. تفکیک یونی آب در درمای C° 25 و در هر دمای دیگری به نسبت برابر یونهای و  تولید می کند و در نتیجه آب خالص در هر دمایی خنثی می باشد.
  • با توجه به رابطه  می توان روابط زیر را برای محاسبه غلظت یونهای  و  در محلولهای اسیدی بازی و خنثی بکار برد:

       یا         

ثابت یونش اسیدها و بازها

  • قدرت اسید ها و بازها با مقدار Ka یا Kb رابطه مستقیم دارد به این معنی که اسیدها و بازهای قویتر به ترتیب Ka یا Kb بزرگتری دارند.
  • با توجه به رابطه  و  می توان گفت که اسدیها و بازهای قویتر که Ka یا Kb بزرگتری دارند به ترتیب pKa یا pKb کوچکتری دارند.
  • در محلول اسید یا باز یک ظرفیتی ثابت تفکیک اسید ها را می توان از رابطه زیر حساب کرد:

این رابطه با جایگزینی عبارت  به جای غلظت یونهای حاصل از تفکیک اسید در صورت رابطه ثابت تفکیک و جایگزینی ( ) در مخرج رابطه ثابت تفکیک اسیدها و ساده کردن روابط بدست آورد. در این رئابط کمیت CM بیانگر غلظت مولی اسید مورد نظر می باشد.

  • مقادیر Ka یا Kb را در مراجع معتبر می توان یافت ( در برخی مراجع دیگر مقادیر pKa یا pKb داده شده اند).

غلظت یون هیدرونیوم و مقیاس pH

  • با در دست داشتن غلظت یون هیدرونیوم در یک محلول می توان با استفاده از رابطه:  ، pH محلول را حساب کرد.
  • اگر در یک محلول غلظت یون هیدروکسید( ) در دست بود، می توان به یکی از دو طریق زیر عمل کرد:

1-     ابتدا با استفاده از رابطه  غلظت یون هیدرونیوم و سپس با استفاده از رابطه  ، pH محلول را حساب کرد.

2-     ابتدا با استفاده از رابطه  مقدار pOH محلول و سپس با استفاده از رابطه  ، مقدار pH محلول را حساب کرد. ( رابطه آخر به راحتی از رابطه مربوط به ثابت خود یونش آب قابل اثبات است)

  • محدوده تغییر pH محلولها بین صفر و 14 می باشد.
  • در دمای C° 25 ، محلولهای اسیدی pH کمتر 7  ، محلولهای بازی pH بیشتر از 7  و محلولهای خنثی pH برابر 7  دارند.
  • هرچه غلظت یون  محلول بیشتر باشد، pH محلول کمتر و محیط اسیدی تر است.
  •  هرچه غلظت یون  محلول بیشتر باشد،  غلظت یون  محلول کمتر ،  pH بیشتر و محیط بازی تر است.

pH سنج ها و شناساگرها

  • یک pH-سنج دیجیتال دستگاهی است که به کمک یک الکترود شیشه ای حساس به غلظت یون هیدرونیوم، که در درون محلول مورد آزمایش قرار می گیرد، می تواند pH محلول را اندازه بگیرد. اختلاف غظت یون در درون و بیرون الکترود شیشه ای اختلاف پتانسیلی ایجاد می کند که به صورت یک پیام الکتریکی به دستگاه منتقل شده و به صورت عددی در صفحه نمایش دستگاه نشان داده می شود.
  • شناساگرها به دو صورت عصاره های گیاهی و شناساگرهای آزمایشگاهی هستند و موادی هستند که در محیط های اسیدی، بازی و خنثی به رنگهای مختلفی در می آیند و برای تشخیص خاصیت اسیدی و بازی محلولهای مورد استفاده قرار می گیرند.
  • نکته مهم در استفاده از یک شناساگر این است که: اولاً شناساگر در محیطهای مختلف تغییر رنگ نشان دهد و ثانیاً تغییر رنگ شناساگر واضح و قابل تشخیص باشد. مثلاً با توجه به جدول 2 صفحه 63 کتاب درسی:

1-     شناساگر فنل فتالئین برای تشخیص محیط اسیدی از خنثی مناسب نیست. زیرا در هر دو محیط بی رنگ است.

2-   برخی افراد توانایی تمایز بین دو رنگ آبی و بنفش را ندارند. بنابراین این افراد نمی توانند از لیتموس برای برای تشخیص محیط خنثی و باز استفاده کنند.

  • هر شناساگر یک دامنه pH تغییر رنگ خاصی دارد که در سنجش های حجمی با توجه به قسمت عمودی نمودار سنجش حجمی، می تواند ملاک عمل قرار گیرد. بدن نحو که شناساگری مناسب است که دامنه pH تغییر رنگ آن قسمت عمودی نمودار را بیشتر پوشش دهد.

محاسبة pH

محلول اسیدهای قوی

در محلول اسیدهای قوی تفکیک کامل است( ) بنابراین با توجه به معادله درجه تفکیک می توان نوشت:

                   

 در اینجا غلظت مولی یا مولاریته اسید قوی است.

محلول اسیدهای ضعیف( اسیدهای آلی)

برای محاسبه pH در این حالت به دو شکل می توان عمل کرد:

1-     در محلول اسیدهای ضعیف تفکیک ناقص است( ) بنابراین با توجه به معادله درجه تفکیک می توان نوشت:

          

2-     تفکیک اسیدهای ضعیف تعادلی است:    در اینجا HA نماد اسید ضعیف و A- نماد باز مزدوج اسید ضعیف است.

 و با توجه به اصولی که در محاسبه غلظتهای تعادلی در فصل 2 آموختیم می توان گفت که در لحظه تعادل:  و  که با جایگزینی این مقادیر در رابطه مربوط به ثابت تفکیک اسید ضعیف و نوآرایی رابطه می توان غلظت یون هیدرونیوم اسید را حساب کرد:

       

در مورد اسیدهای ضعیف اگر نسبت ثابت تفکیک اسید به غلظت اسید بزرگتر از  104  باشد، می توان از مقدار  در مخرج رابطه آخر چشم پوشی کرد و بنابراین رابطه به شکل زیر ساده می شود:

                

معمولاً در محدوده کارهای تخمینی (برای دانش آموزان دبیرستانی) این نوع چشم پوشی پاسخ رضایت بخشی می دهد. ولی اگر مقادیر به گونه ای باشند که نتوان تخمین بالا را بکار برد باید با حل معادله درجه دوم  را در محلول حساب کرد.

محلول بازهای قوی

در محلول بازهای قوی تفکیک کامل است( ) بنابراین با توجه به معادله درجه تفکیک می توان نوشت:

       

           (1  

         (2

 در اینجا غلظت مولی یا مولاریته باز قوی است.

محلول بازهای ضعیف( بازهای آلی)

برای محاسبه pH در این حالت به دو شکل می توان عمل کرد:

1-     در محلول بازهای ضعیف تفکیک ناقص است( ) بنابراین با توجه به معادله درجه تفکیک می توان نوشت:

  

           (1  

      (2

2-     تفکیک بازهای ضعیف تعادلی است:    در اینجا B نماد باز ضعیف و BH+ نماد اسید مزدوج باز ضعیف است.

 و با توجه به اصولی که در محاسبه غلظتهای تعادلی در فصل 2 آموختیم می توان گفت که در لحظه تعادل:  و  که با جایگزینی این مقادیر در رابطه مربوط به ثابت تفکیک باز ضعیف و نوآرایی رابطه می توان غلظت یون هیدروکسید باز ضعیف را حساب کرد:

       

در مورد بازهای ضعیف اگر نسبت ثابت تفکیک باز به غلظت باز بزرگتر از  104  باشد، می توان از مقدار  در مخرج رابطه آخر چشم پوشی کرد و بنابراین رابطه به شکل زیر ساده می شود:

                

آنگاه به یکی از دو شکل زیر pH محلول بدست می آید:

1)           

2)      

معمولاً در محدوده کارهای تخمینی (برای دانش آموزان دبیرستانی) این نوع چشم پوشی پاسخ رضایت بخشی می دهد. ولی اگر مقادیر به گونه ای باشند که نتوان تخمین بالا را بکار برد باید با حل معادله درجه دوم  را در محلول حساب کرد.

کربوکسیلیک اسیدها

  • گروه عاملی کربوکسیلیک اسیدها، گروه کربوکسیل( ) نام دارد.
  • کربوکسیلیک اسیدها( اسیدهای آلی) عموماً ضعیف بوده و سرعت واکنش های آنها مثلاً با فلزات در مقایسه با واکنش های اسیدهای معدنی کمتر است.
  • کربوکسیلیک اسیدهای سبکتر ( کمتر چهار اتم کربن) در آب انحلال پذیر بوده و با افزایش طول زنجیر انحلال پذیری آنها در آب کاهش می یابد. زیرا با افزایش طول زنجیر قطبیت مولکول اسید کاهش می یابد.
  • برای نامگذاری کربوکسیلیک اسیدها به روش IUPAC ، به نام آلکان مربوطه( با توجه به تعداد اتمهای کربن مولکول اسید)، پسوند اوییک اسید می افزایند.( مثال: CH3COOH ß اتانوییک اسید ، CH3CH2COOH ßپروپانوییک اسید)
  • اگر مولکول کربوکسیلیک اسید دو گروه عاملی داشته باشد، بعد از نام آلکان؛ ابتدا لفظ دی و سپس پسوند اوییک اسید می افزایند. ( مثال: HOOCCOOH ß اتان دی اوییک اسید )
  • نام قدیمی اتانوییک اسید( CH3COOH) ، استیک اسید ؛ نام قدیمی متانوییک اسید( HCOOH) ، فرمیک اسید و نام قدیمی اتان دی اوییک اسید(HOOCCOOH یا H2C2O4 )، اگزالیک اسید می باشد. انتخاب این نامها بر اساس منبع استحصال این ترکیبات بوده است.
  • کربوکسیلیک اسیدها به عنوان اسید برونستد-لوری به صورت محلول در آب، دهنده پروتون بوده و واکنش تفکیک اسیدی آنها به قرار زیر است:

          

  • کربوکسیلیک اسیدهای ضعیف تر Ka کوچکتر و pKa بزرگتری دارند.
  • کربوکسیلیک اسیدهای قویتر بازمزدوج ضعیف تر و پایدارتری دارند. پایداری به این معناست که آنیون( بازمزدوج) حاصل از تفکیک اسید تمایل کتری برای پس گرفتن پروتون و نشان دادن خاصیت بازی از خود نشان می دهد، بلکه تمایل دارد به صورت آنمیون آبپوشیده در محلول باقی بماند.
  • اگر بار الکتریکی بر روی یک اتم آنیون حاصل از تفکیک اسیدها بر روی کل یون پخش شود، آن یون پایدار تر خواهد بود. زیرا با عمل پخش بار که بر اساس پدیده رزونانس انجام می گیرد، بار منفی برای بروز خاصیت بازی آنیون در دسترس نخواهد بود و در نتیجه آنیون پایدار تر می شود. یعنی اسید مربوطه قویتر است.

ساختارهای رزونانسی آنیون کربوکسیلات

هیبرید رزونانسی آنیون کربوکسیلات

  • با در نظر گرفتن هیبرید رزونانسی در آنیون کربوکسیلات با توجه به شکل بالا، بار منفی آنیون بر روی اتمهای اکسیژن پخش می شود و آنیون پایدار تر می شود.
  • با افزایش گروههای الکترونگاتیو( مانند هالوژنها) بر روی زنجیر هیدروکربنی کربوکسیلیک اسیدها قدرت اسیدی افزایش می یابد زیرا گروههای الکترونگاتیو با کشاندن ابر الکترونی به طرف خود به فرآیند پخش بار کمک بیشتری می کنند و با پایدار کردن آنیون( باز مزدوج کربوکسیلیک اسیدها) بر قدرت اسیدی می افزایند.
  • قدرت اسیدی: فلوئورواتانوئیک اسید < کلرواتانوئیک اسید < برمواتانوئیک اسید < یدواتانوئیک اسید است. زیرا الکترونگاتیوی در گروه هالوژنها از بالا به پایین کاهش می یابد. و با توجه به توضیحاتی که در قسمت قبلی داده شد، قدرت اسیدی کاهش می یابد( pKa بزرگتر می شود).

آمین ها

  • اگر هیدروژن های آمونیاک را به ترتیب با یک، دو یا سه گروه آلکیل جایگزین کنیم، ترکیب حاصل یک آمین نامیده می شود.
  • به طور کلی آمین ها سه دستة کلی دارند:

1-     آمین های نوع اول : یکی از هیدروژن های آمونیاک با یک گروه آکیل جایگزین می شود.

2-     آمین های نوع دوم : دو عدد از هیدروژن های آمونیاک با دو گروه آکیل جایگزین می شود.

3-     آمین های نوع سوم : سه عدد از هیدروژن های آمونیاک با سه گروه آکیل جایگزین می شود.

  • برای نامگذاری آمین ها به روش IUPAC ، ابتدا نام گروه یا گروههای آلکیل را نوشته و در آخر آنها کلمه آمین را می نویسیم.( مانند: CH3NH2 ßمتیل آمین و CH3CH2NH2 ßاتیل آمین )
  • در آمینهای نوع دوم و سوم:

1-   اگر گروههای آلکیل یکسان باشند، تعداد گروههای آلکیل را با پیشوند های دی و تری قبل از نام گروه آلکیل می نویسیم. ( مانند: (CH3)2NH ßدی متیل آمین و (CH3CH2)2NH ßدی اتیل آمین )

2-     اگر گروههای آلکیل یکسان نباشند، نام گروهها آلکیل را به ترتیب الفبای لاتین می نویسیم. ( مانند:

  ßاتیل، متیل آمین و ßاتیل، دی متیل آمین )

  • آمین ها مانند آمونیاک بازهای ضعیفی هستند و محلول آنها در آب با پذیرفتن یک پروتون ار مولکول آب به یون آلکیل آمونیوم تبدیل شده و محلول بازی تولید می کنند.

        

  • همه آمین ها مانند آمونیاک دارای یک زوج الکترون ناپیوندی بر روی اتم نیتروژن خود هستند. بنابراین خاصیت بازی آمین ها را به راحتی می توان با توجه به تعریف اسید- باز لوویس توجیه کرد.
  • با توجه به اینکه الکترونگاتیوی کربن بیشتر از هیدروژن است، گروه آلکیل یک گروه دهنده الکترون است. بنابراین در هر سه حالت زیر با توجه به خاصیت الکترون دهندگی گروه آلکیل، زوج الکترون ناپیوندی روی اتم نیتروژن آمین ها آزادتر و فعال تر شده و در نتیجه قدرت بازی آمین ها افزایش می یابد:

1-     اضافه شدن گروه آلکیل در آمین ها.

2-     بیشتر شدن تعداد گروهها آلکیل.

3-     افزایش طول زنجیر هیدروکربنی گروه آلکیل.

نمک های اسیدی، بازی و خنثی

  • واکنش آبکافت واکنشی است که در آن اسید مزدوج های قوی یا باز مزدوج های قوی حاصل از تفکیک نمکها با آب واکنش داده و با توجه به تعریف لوری-برونستد، با مولکول آب پروتون داده یا از مولکول آب پروتون می گیرند و در نتیجه به ترتیب محلول این نمکها اسیدی یا بازی می شود.
  • برای تشخیص اسیدی یا بازی بودن محلول یک نمک باید مراحل زیر طی شود:

1-     نوشتن معادله تفکیک نمک در آب. { }

2-   پیدا کردن اسید مزدوج های قوی یا باز مزدوج های قوی حاصل از تفکیک نمک. با توجه به باز یا اسید های تولید کننده ای اسید مزدوج ها یا باز مزدوج ها. {  یک اسید مزدوج قوی است زیرا آمونیاک یک باز ضعیف بود. و  یک باز مزدوج ضعیف است زیرا هیدروکلیریک اسید یک اسید قوی بود.}

3-   نوشتن معادله آبکافت برای اسید مزدوج های قوی یا باز مزدوج های قوی چنانچه در نمک وجود داشته باشند. {  این معادله، معادله آبکافت نامیده می شود و با توجه به آن می توان نتیجه گرفت که نمک آمونیوم کلرید در آب یک محلول بازی تولید می کند. زیرا طی این مرحله غلظت یون  در محلول افزایش یافته است.}

  • با توجه به توضیحات بالا، اگر:

1-     کاتیون حاصل از تفکیک یک نمک بتواند آبکافت شود، محلول آن نمک خاصیت اسیدی و در نتیجه pH کمتر از 7 دارد.

2-     آنیون حاصل از تفکیک یک نمک بتواند آبکافت شود، محلول آن نمک خاصیت بازی و در نتیجه pH بیشتر از 7 دارد.

3-   کاتیون و آنیون حاصل از تفکیک یک نمک هیچ کدام آبکافت نشوند و یا هردو به یک میزان آبکافت شوند، محلول آن نمک خنثی بوده و در نتیجه pH برابر از 7 دارد.

  • با کمک جدول زیر می توان نمکهای اسیدی-بازی و خنثی را تشخیص داد:

آب

نمک اسیدی

باز ضعیف

اسید قوی

(1

آب

نمک بازی

باز قوی

اسید ضعیف

(2

آب

نمک خنثی

باز قوی

اسید قوی

(3

آب

نمک خنثی

باز ضعیف

اسید ضعیف

* (4

* با این شرط که Ka=Kb باشد.

محلول های بافر

  • تعریف: یک محلول بافر محلولی است که از مخلوط کردن یک اسید ضعیف و نمک آن یا یک باز ضعیف و نمک آن بدست می آید. و مهمترین ویژگی آن این است که در مقابل تغییرات شدید pH ( ناشی از افزودن مواد اسیدی و بازی به محلول یا رقیق شدن) مقاومت نشان می دهند و pH تقریباً ثابتی دارند.
  • بافرهای در سیستمهای زیستی، شیمیایی، صنعتی، کشاورزی و ...... نقشهای مهمی را برعهده دارند. مانند خون در بدن انسان.
  • بافرها دو دسته کلی دارند:

1-     بافر اسیدی؛ که از یک اسید ضعیف و نمک آن اسید ضعیف تشکیل شده است.

2-     بافر قلیایی؛ که از یک باز ضعیف و نمک آن باز ضعیف تشکیل شده است.

  • علت مقاومت بافرها، با توجه به واکنش های انجام گرفته در یک بافر اسیدی یا قلیایی، به راحتی قابل توجیه است. مثال:

1-     اگر بافری از استیک اسید و نمک سدیم استات داشته باشیم واکنش های زیر را برای این محلول بافری می توان نوشت:

          

الف) با افزودن یک اسید، غلظت یون محلول افزایش یافته و طبق اصل لوشاتلیه واکنش تعادلی بالا برای کاهش غلظت یون و تثبیت pH محلول به سمت چپ جابجا می شود.

ب) با افزودن یک باز، یون افزوده شده با یون موجود واکنش داده و آب را بوجود می آورد و در نتیجه غلظت یون در محلول کاهش یافته و طبق اصل لوشاتلیه واکنش تعادلی بالا برای جبران کاهش غلظت یون و تثبیت pH محلول به سمت راست جابجا می شود.

2-     اگر بافری از محلول آمونیاک و نمک آمونیوم کلرید داشته باشیم واکنش های زیر را برای این محلول بافری می توان نوشت:

          

الف) با افزودن یک اسید، یون  افزوده شده با یون موجود واکنش داده و آب را بوجود می آورد و در نتیجه غلظت یون  در محلول کاهش یافته و طبق اصل لوشاتلیه واکنش تعادلی بالا برای جبران کاهش غلظت یون  و تثبیت pH محلول به سمت راست جابجا می شود.

ب) با افزودن یک باز، غلظت یون  محلول افزایش یافته و طبق اصل لوشاتلیه واکنش تعادلی بالا برای کاهش غلظت یون  و تثبیت pH محلول به سمت چپ جابجا می شود.

  • ظرفیت بافر: عبارت است از آن مقداری از اسید یا باز افزوده شده به یک سیستم بافری که بتواند pH محلول را به اندازه یک واحد تغییر دهد.
  • رابطه هندرسن-هسلباخ:

    ,      

از رابطه مربوط به Ka ، با در نظر گرفتن تقریب های مجاز،  را بدست آورده و از طرفین آن –log می گیریم:

                

             

  • در رابطه بالا، اگر :

1-     غلظتهای مختلف از اسید و نمک را برای تهیه یک محلول بافری انتخاب کنیم، می توانیم محلول بافری با pH های مختلف بسازیم.

2-   غلظت مساوی اسید و نمک در تهیه یک محلول بافری انتخاب کنیم، آنگاه:  خواهد بود. و در این حالت ظرفیت بافری حداکثر مقدار خواهد بود. و در واقع بهترین محلول های بافری با غلظت های مساوی از اسید و نمک یا از باز و نمک تهیه می شوند.

3-   غلظت اسید ده برابر غلظت نمک باشد، آنگاه: و یا غلظت نمک ده برابر غلظت اسید باشد،آنگاه:  خواهد بود. و در این حالت ظرفیت بافری حداقل مقدار خواهد بود.

صابون ها

  • واکنش استری شدن عبارت است از واکنش میان یک اسید چرب (کربوکسیلیک اسید) و الکل استر تشکیل می شود.
  • برای نامگذاری استرها به روش IUPAC ابتدا نام گروه آلکیل و سپس نام گروه مربوکسیات را می نویسیم. مانند:

متیل اتانوات ß CH3COOCH3 و اتیل اتانوات ß CH3COOCH2CH3

  • واکنش آبکافت استرها (یعنی واکنش یک استر با آب) به دو صورت انجام می گیرد:

1-     در محیط اسیدی، که واکنش آبکافت تعادلی بوده و منجر به تشکیل اسید چرب و الکل تولید کننده استر می شود.

2-   در محیط قلیایی، که واکنش آبکافت کامل بوده و منجر به تشکیل نمک اسید چرب و الکل تولید کننده استر می شود. نمک اسید چرب تولید شده در این حالت صابون نامیده می شود و به همین خاطر واکنش آبکافت استرهای در محیط قلیایی را واکنش صابونی شدن می نامند.

  • چربی ها (تری گلیسیریدها) استرهای اسید چرب به گلیسیرین هستند و به همین خاطر در صنعت از چربی ها برای تهیه صابونها استفاده می شود.
  • بهترین صابونها به صورت نمکهای سدیم و پتاسیم تهیه می شوند.
  • آنیونهای کربوکسیلات موجود در محلول صابون داری یک بخش ناقطبی( زنجیز هیدروکربنی)، برای حل کردن چربی روی لباس، و یک بخش قطبی( گروه –COO- ) ، برای حل شدن صابون در آب، هستند. و بنابراین به عنوان یک واسطه می توانند چربی ها را در آب حل کنند و خاصیت پاک کنندگی صابونها ناشی از همین نقش دو گانه صابونها است.

آمینواسیدها

  • آمینواسیدها ترکیباتی هستند که در فرمول مولکولی خود دارای یک گروه اسیدی(–COOH  ) و یک گروه آمینی (–NH2  ) هستند. و به همین خاطر این ترکیبات دارای خاصیت اسیدی و بازی هستند. یعنی آمفوتر هستند.
  • در وضعیت عادی در یک مولکول آمینواسید عمل تبادل پروتون میان گروه اسیدی و بازی همان مولکول انجام می گیرد بنابراین مولکول آمینواسید به صورت یونی در می آید که هم زمان دارای بار مثبت و منفی است و به آن یون دوقطبی می گویند.

  • با تشکیل یون دو قطبی در آمینواسیدها، نیروهای جاذبه بین مولکولی در آنها افزایش یافته و در نتیجه نقطه ذئب آمینواسیدها زیاد بوده و انحلال پذیری زیادی نیز در حلال های قطبی مانند آب دارند.
  • اگر گروه –NH2  آمینواسیدها بر روی کربن همسایه گروه کربوکسیل قرار داشته باشد، ترکیب حاصل یک -آمینواسید نام دارد. -آمینواسیدهای طبیعی مورد نیاز برای سنتز پروتئینها، 20 نوع هستند. ولی فقط 10 نوع آن در بدن انسان سنتز می شود و 10 نوع باقی مانده باید با تغذیه مناسب به بدن انسان برسند. و نرسیدن هر یک از آنها به بدن موجب اختلال در رشد و بروز بیماری می شوند.
  • یک آمینواسید در محلول اسیدی( pH پایین) پروتوندار می شود و به صورت کاتیون در می آید. و نیز در محلول بازی( pH بالا ) با حذف پروتون از مولکول آمینواسید، یک آنیون تولید می شود. به این ترتیب در pH های میانی مشخصی در بین فرم های آینونی و کاتیونی متعادل شده و عمدتاً به فرم خنثی( یون دو قطبی) وجود دارد. این pH میانی به نقطة ایزوالکتریک آمینواسید معروف است.

pHبالا                                                                                                pH پایین

(پروتون از دست داده)                             نقطه ایزوالکتریک                          ( پروتوندار)

                                                    ( یون هیبریدی خنثی)

 

 

 

 

 

 

 

 


  • با استفاده از تفاوت نقطه ایزوالکتریک آمینواسیدها، می توان مخلوط آنها ( یا مخلوط پروتئین ها ) را به اجزای خالص آن تفکیک کرد، این روش خالص سازی الکتروفورز نامیده می شود.
  • انحلال پذیری آمینواسیدها در حلالهای قطبی زیاد است، ولی همین انحلال پذیری زیاد در نقطه ایزوالکتریک کمترین مقدار است. زیرا در نقطه ایزوالکتریک تشکیل پیوند هیدروژنی محدود می شود.

سنجش حجمی اسید-باز

  • تعریف: سنجش حجمی اسید-باز روشی است که بوسیله آن می توان غلظت یک محلول مجهول اسیدی یا بازی را به کمک یک محلول (استاندارد) بازی یا اسیدی با غلظت معلوم اندازه گیری می شود.
  • روش سنجش حجمی محدود به واکنش های خنثی شدن نمی شود و در سایر واکنش ها نظیر واکنش های رسوبی، تشکیل کمپلکس، اکسایش-کاهش و ....... نیز کاربرد دارد.
  • گیره بورت

    پایه فلزی

    ارلن(محتوی مجهول+شناساگر)

    بورت مدرج(محتوی استاندارد)

    شکل1- روش آزمایش سنجش حجمی

    در این روش محلولی را که غلظت آن معلوم است و استاندارد نامیده می شود، درون یک بورت مدرج و محلول مجهول را به همراه چند قطره شناساگر مناسب درون ارلن می ریزند و در زیر شیر بورت قرار می دهند. سپس افزایش تدریجی محلول استاندارد به محلول داخل ارلن و به همزدن محلول، آزمایش تا مشاهده تغییر رنگ شناساگر- به عنوان ملاک رسیدن به نقطه پایانی- ادامه می یابد. در پایان حجم محلول استاندارد مصرف شده را در فرمول : CM1.V1=CM2.V2 قرار داده و غلظت محلول مجهول بدست می آید (شکل1).

 

 

 

 

 

 

 

 

  • نقطه پایانی عبارت است حجمی از استاندارد افزوده شده در آزمایش سنجش حجمی که بتواند موجب تغییر رنگ قابل تشخیص شناساگر گردد. این کمیت در عمل و آزمایشگاه و یا از روی نمودار سنجش حجمی بدست می آید و ممکن است تحت تأثیر خطاهای شخصی و ابزاری قرار گیرد.
  • نقطه هم ارزی حجمی از استاندارد افزوده شده در آزمایش سنجش حجمی که بتواند واکنش خنثی شدن ( یا انواع دیگر واکنش های مورد استفاده) را کامل کند و با استفاده از فرمول: CM1.V1=CM2.V2 بدست می آید.
  • اگر در آزمایش سنجش حجمی از یک دستگاه pH سنج برای اندازه pH استفاده شود، تغییرات pH محلول در برابر حجم محلول  استاندارد افزوده شده به صورت یک نمودار رسم می شود و به آن نمودار سنجش حجمی می گویند (شکل2).

شکل2- آزمایش سنجش حجمی مجهز به pH سنج (سمت راست) ، نمودار سنجش حجمی یک اسید قوی با یک باز قوی ( سمت چپ)

 

در این نمودار با افزایش تدریجی محلول بازی استاندارد محلول اسیدی مجهول خنثی شده و غلظت آن کاهش می یابد. در نتیجه pH محلول باقی مانده در ارلن افزایش می یابد.

  • زمانی که روش سنجش حجمی شامل واکنش میان یک اسید قوی و یک باز قوی است، نمک حاصل خنثی بوده و حجم محلول استاندارد مصرف شده در 7pH= بیان کننده نقطه پایانی در آزمایش سنجش حجمی می باشد (در سایر حالتها بسته به قدرت اسید و باز مورد استفاده اولاً شکل نمودار و ثانیاً pH نقطه پایانی متفاوت است).
  • در نمودار سنجش حجمی:

1-   اگر محلول مجهول درون ارلن؛ اسیدی ، و محلول استاندارد درون بورت؛ بازی باشد، روند تغییرات pH صعودی است. و pH شروع عمل بیان کننده غلظت محلول اسیدی خواهد بود.

2-   اگر محلول مجهول درون ارلن؛ بازی ، و محلول استاندارد درون بورت؛ اسیدی باشد، روند تغییرات pH نزولی است. و pH شروع عمل بیان کننده غلظت محلول بازی خواهد بود.

  • در نمودار فوق، در فاصله حجمی 01/25 – 99/24 میلی لیتر از استاندارد افزوده شده، محلول به طور ناگهانی( با افزایش حجم ناچیزی از استاندارد افزوده شده) از حالت اسیدی به حالت بازی در می آید و بنابراین pH محلول تغییر زیادی نشان می دهد و درنتیجه شیب نمودارد زیاد است.
  • نمودار های قابل اعتماد، قسمت عمودی بلندتر و عمودتری دارند. مقدار شیب این قسمت به قدرت اسید و باز مورد استفاده، و ارتفاع آن به غلظت محلول های آنها بستگی دارد( شکل3).

  • با استفاده از این نمودارها می توان شناساگر مناسب را برای یک روش سنجش حجمی انتخاب کرد. به این ترتیب شناساگری را انتخاب کرد که دامنه تغییر رنگ آن بیشتر و بهتر بتواند قسمت عمودی نمودار را پوشش دهد. مثلاً در نمودار بالا شناساگر فنل فتالئین که در pH های 6/9 – 1/8 تغییر رنگ نشان می دهد، مناسبترین شناساگر است(شکل4)

  • نمودار سنجش حجمی برای اسیدهای ضعیف یک پروتونی با بازهای قوی دارای یک نقطه پایانی بوده و شیب ملایم تری دارد و در ابتدای کار به دلیل تشکیل سیستم بافری انحنای کمی دارد (شکل5).

  • نمودار سنجش حجمی برای اسیدهای دو پروتونی با بازهای قوی دارای دو نقطه نقطه پایانی می باشد(شکل6).
+ نوشته شده در  جمعه دهم آذر 1391ساعت 5:43 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

تیتراسیون اسید و باز قوی

دید کلی

تیتراسیونهای خنثی‌شدن بطور گسترده در تعیین غلظت آنالیتهایی کاربرد دارند که یا اسید و یا باز هستند، یا با استفاده از روشهای مناسب به چنین گونه‌هایی تبدیل می‌شوند. آب ، حلال معمول برای تیتراسیون خنثی‌شدن است، زیرا بسادگی در دسترس و ارزان و غیرسمی است. پایین بودن ضریب انبساط دمایی آن یک خاصیت اضافی دیگر است.

ولی بعضی از آنالیتها در محیط آبی قابل تیتر کردن نیستند، زیرا
انحلال‌پذیری آنها بسیار پایین است، یا چون قدرتهای اسیدی یا بازی آن چندان زیاد نیست که نقاط پایان رضایت بخشی را فراهم کنند. غلظت چنین موادی را اغلب می‌توان با تیتر کردن آنها در حلال دیگر به غیر از آب تعیین کرد.

تصویر

نظریه تیتراسیونهای خنثی‌کردن

محلولهای استاندارد اسیدها و بازهای قوی را بطور گسترده‌ای برای تعیین آنالیتهایی بکار می‌برند که خود اسید یا بازند یا می‌توانند با اعمال شیمیایی به چنین گونه‌هایی تبدیل شوند.

واکنشگرها برای واکنشهای خنثی‌شدن

محلولهای استاندارد برای تیتراسیونهای خنثی شدن همواره از اسیدها یا بازهای قوی تهیه می‌شوند، زیرا این نوع واکنشگرها تیزترین نقطه پایانی را ارائه می‌کنند.

محلولهای استاندارد

محلولهای استاندارد بکار گرفته شده در تیتراسیونهای خنثی شده ، اسیدهای قوی یا بازهای قوی هستند. زیرا این اجسام در مقایسه با اسیدهای ضعیف و بازهای ضعیف بطور کاملتر با آنالیت واکنش می‌دهند. اسیدهای استاندارد از اسید هیدرو کلرویک ، اسید پرکلریک و اسید سولفوریک تهیه می‌شوند. اسید نیتریک بندرت بکار برده می‌شود، زیرا خاصیت آن بعنوان یک اکسنده ، عامل بالقوه‌ای برای واکنشهای جانبی ناخواسته است.

باید بخاطر داشت که محلولهای گرم و غلیظ اسید سولفوریک و اسید پرکلریک نیز عوامل اکسنده مستعدی هستند و بنابراین پرخطرند.

بنابرین ، خوشبختانه ، محلولهای رقیق این واکنشگرها نسبتا بی‌خطرند و می‌توانند بدون احتیاطهای خاص بجز محافظت چشم ، در آزمایشهای شیمی
تجزیه‌ای بکار برده شوند. محلولهای استاندارد بازی معمولا از هیدروکسید سدیم ، هیدروکسید پتاسیم و گهگاه از هیدروکسید باریم تهیه می‌شوند. مجددا ، هنگام کار با این واکنشگرها و محلولهای آنها باید همیشه چشمها محافظت شوند.

نظریه رفتار شناساگر

بسیاری از اجسام طبیعی و سنتزی ، رنگهایی از خود نشان می‌دهند که به PH محلولی که این اجسام در آن حل شده‌اند، بستگی دارند. برخی از این اجسام که طی قرنها برای نشان دادن خاصیت قلیایی یا اسیدی آب بکار برده شده‌اند، در سالهای اخیر بعنوان شناساگر اسید و باز بکار گرفته می‌شوند. بطور کلی ، شناساگرهای اسید و باز ، اسیدها و بازهای ضعیف آلی هستند که بسته به تفکیک یا تجمع ، متحمل تغییرات ساختاری درونی می‌شوند که به تغییر در رنگ منجر می‌شود.

کاربردهای نوعی تیتراسیونهای خنثی‌شدن

تیتراسیونهای خنثی‌شدن در اندازه گیری آن دسته از گونه‌های بی‌شمار معدنی ، آلی و زیستی که خواص اسیدی یا بازی ذاتی دارند بکار برده می‌شوند. ولی کاربردهای بسیاری به همان اندازه اهمیت وجود دارند که در آنها ترکیب مورد تجزیه با یک واکنشگر مناسب به یک اسید یا باز تبدیل و سپس با یک باز یا اسید قوی استاندارد تیتر می‌شود.

دو نوع عمده از نقاط پایانی بطور گسترده در تیتراسیونهای خنثی‌شدن بکار برده می‌شود. نوع اول یک نقطه پایانی بصری است و بر پایه تغییر رنگ شناساگر قرار دارد. نوع دوم یک نقطه پایانی پتانسیومتری است که در آن پتانسیل یک سیستم الکترود شیشه - کامومل با یک وسیله اندازه گیری ولتاژ تعیین می‌شود. پتانسیل اندازه گیری شده مستقیما متناسب با PH است.
+ نوشته شده در  شنبه بیست و دوم بهمن 1390ساعت 7:26 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

A good name is better than riches


نام نیکو گر بماند ز آدمی
به کز او ماند سرای زرنگار

When you are in Rome , do as Romans do


خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم بهمن 1390ساعت 1:45 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

 

+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم بهمن 1390ساعت 9:41 قبل از ظهر  توسط asadi_s95   | 

آنکه شنید، آنکه نشنید.........»
مردي متوجه شد که گوش همسرش سنگين شده و
 شنوايي اش کم شده است… به نظرش رسيد که
همسرش بايد سمعک بگذارد ولي نمي دانست اين
 موضوع را چگونه با او درميان بگذارد. به اين خاطر، نزد
 دکتر خانوادگي شان رفت و مشکل را با او درميان
 گذاشت. دکتر گفت: براي اينکه بتواني دقيقتر به من
 بگويي که ميزان ناشنوايي همسرت چقدر است ،
 آزمايش ساده اي وجود دارد. اين کار را انجام بده و
 جوابش را به من بگو… « ابتدا در فاصله 4 متري او
 بايست و با صداي معمولي ، مطلبي را به او بگو. اگر
 نشنيد ، همين کار را در فاصله 3 متري تکرار کن. بعد در
 2 متري و به همين ترتيب تا بالاخره جواب بدهد. » آن
 شب همسر آن مرد در آشپزخانه سرگرم تهیه شام بود
 و خود او در اتاق پذيرايي نشسته بود. مرد به خودش
 گفت: الان فاصله ما حدود 4 متر است. بگذار امتحان
 کنم. سپس با صداي معمولي از همسرش پرسيد:
 « عزيزم ، شام چي داريم؟ » جوابي نشنيد بعد بلند
 شد و يک متر به جلوتر به سمت آشپزخانه رفت و همان
 سوال را دوباره پرسيد و باز هم جوابي نشنيد. بازهم
 جلوتر رفت و به درب آشپزخانه رسيد. سوالش را تکرار
 کرد و بازهم جوابي نشنيد. اين بار جلوتر رفت و درست
 از پشت همسرش گفت: « عزيزم شام چي داريم؟ » و
 همسرش گفت: « مگه کري؟! » براي چهارمين بار
 ميگم: « خوراک مرغ » !! نتیجه اخلاقی‌: حقيقت به
 همين سادگي و صراحت است.. مشکل ، ممکن است
 آن طور که ما هميشه فکر ميکنيم ، در ديگران نباشد ؛
 شايد در خودمان باشد…..
+ نوشته شده در  پنجشنبه سیزدهم بهمن 1390ساعت 3:34 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

شیمی 1 - شیمی چیست؟

 

شیمی یعنی علم ماده ؛ که در باره ساختمان مواد ، خواص مواد ، تغییرات مواد ، ساخت مواد جدید و کاربرد مواد بحث می کند.

ما در یک جهان مادی زندگی می کنیم ، بنابراین آشنایی با علم شیمی ، موجب می شود با مواد اطرافمان بیشتر آشنا شده و بهتر بتوانیم از انها استفاده کنیم . اهمیت علم شیمی بقدری زیاد است که می توان گفت : میزان پیشرفت تکنولوژی یک کشور بطور مستقیم به پیشرفت علم شیمی آن کشور بستگی دارد .

 

..................................................
شیمی 1 - CFC پيشران در افشانه ها
اسپری ها که به آنها افشانه نیز گفته می شود ، محتوی یک مایع می باشند که با فشردن دکمه بالای آنها ، مایع درون آنها با فشار به بیرون پاشیده می شود . مانند انواع حشره کشها ، خشبو کننده ها ، ادکلنها و ....

در افشانه ها برای اینکه مایع درون آنها به بیرون رانده شود ، در سطح مایع فشار زیادی ایجاد می کنند ، با فشردن دکمه بالای اسپری ، به علت فشار بالای مایع ؛ مایع درون بطری به بیرون رانده شده و بصورت قطرات ریزی پاشیده می شود .

نیروی لازم برای بیرون راندن و پاشیدن مایع در افشانه ها را " پیشران در افشانه ها " می گویند . که از CFC ها استفاده می شده است.

..................................................
شیمی 1 - فریون ها و ساختارشان
فریونها نام تجاری کلروفلوئور کربنها (CFC) می باشند که از اتمهای کربن ؛ فلوئور و کلر تشکیل شده اند . مانند CFCl3 و CF2Cl2 که در آنها اتم کربن به اتمهای فلوئور و کلر پیوند دارد .

این ترکیبات به عنوان پیشران ( عامل ایجاد فشار ) در افشانه ها ( اسپری ها ) مورد استفاده قرار می گرفت که امروزه استفاده از آنها ممنوع شده است .

علت ممنوعیت استفاده از این ترکیبات این است که انها یکی از عوامل مهم در از بین رفتن لایه اوزون هستند . به این ترتیب که در لایه استراتوسفر تحت تاثیر نور فرابنفش خورشید اتم کلر آزاد می کنند . اتم کلر آزاد شده می تواند هزاران مولکول اوزون را از بین ببرد .

..................................................
شیمی 2 - آرایش الکترونی عناصر واسطهکنکوری
- در بین عناصر شماره 1 تا 36 عناصر 21 تا 30 عنصر واسطه بوده و تراز 3d در انها پر می شود و مابقی عنصر اصلی هستند .

- در عناصر واسطه 21 تا 30 ( بجز کروم و مس که آرایش استثنا دارند ) تعداد الکترون تراز 3d برابر با یکان عدد اتمی آنهاست و تراز 4s آنها نیز پرشده است . مثلا آهن با عدد اتمی 26 در تراز 3d خود 6 الکترون و در تراز 4s خود 2 الکترون دارد .
ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - جرم اتم بر حسب amu
هر amu جرمی معادل یک نوترون یا تقریبا یک پروتون دارد ، بنابراین جرم هر اتم بر حسب amu تقریبا برابر با عدد جرمی آن اتم است . مثلا عدد جرمی اتم اکسیژن معمولی 16 است و جرم هر اتم آن 16 amu می باشد .

ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - آرایش الکترونی عناصر 31 تا 36کنکوری
این عناصر همگی در بلوک P قرار داشته و جزء عناصر اصلی می باشند . آرایش الکترونی همگی آنها به 4p ختم شده و تراز 3d و 4s انها پرشده است. تعداد الکترون تراز 4p آنها برابر با یکان عدد اتمی آنهاست . مثلا عنصر شماره 35 در تراز 4p خود 5 الکترون دارد .
ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - انرژی یونشکنکوری
هر عنصر به تعداد الکترونهایش ( عدد اتمی ) دارای انرژی یونش است .

- انرژی های یونش متوالی یک عنصر همواره در حال افزایش است . ( IEn> ... >IE3>IE2>IE1 )

- در هر گروه از بالا به پایین انرژی نخستین یونش کاهش می یابد .

- در هر دوره از چپ به راست انرژی نخستین یونش افزایش می یابد ، بجز در گروه 13 و 16 که کاهش می یابد .

- در هر دوره جدول فلز قلیایی کمترین انرژی نخستین یونش و گاز نجیب بیشترین انرژی نخستین یونش را دارد .

- در بین تمام عناصر ، هیلم بیشترین انرژی نخستین یونش و سزیم کمترین انرژی نخستین یونش را دارد.
ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - ترازهای فرعی هر دوره جدول تناوبیکنکوری
بطور کلی در هر دوره جدول ترازهای فرعی زیر در حال پرشدن می باشند :

ns , (n-2)f , (n-1)d , np

که در آن n شماره دوره جدول است . مثلا در دوره 5 (n=5 ) ترازهای 5s , 4d , 5p به ترتیب پر میشوند . ( چون تراز 3f وجود ندارد آنرا نمینویسیم )
ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - پرتوهای رادیواکتیو (آلفا - بتا - گاما )
مواد پرتوزا ، هسته ناپایدار داشته و ضمن متلاشی شدن هسته آنها ، پرتوهایی از خود منتشر می کنند که به آنها پرتوهای رادیواکتیو گفته می شود .



پرتوی آلفا :

هر ذره پرتوی آلفا شامل 2 عدد پروتون و 2 عدد نوترون است ، بنابراین می توان گفت پرتوی آلفا از جنس هسته اتم هلیم ( +He2) است . بار مثبت داشته و در میدان الکتریکی به سمت قطب منفی منحرف می شود .

ذرات آلفا هنگام برخورد به موانع مختلف ، الکترون جذب کرده و تبدیل به اتم هلیم می شوند و بصورت گاز هلیم وارد هوا می گردند.



پرتوی بتا :

پرتوی بتا از جنس الکترون بوده و بار آن منفی است و در میدان الکتریکی جذب قطب مثبت می شود.

ذرات بتا هنگام برخورد با موانع مختلف جذب شده و بصورت الکترون به زمین برمی گردد .



پرتوی گاما :

پرتوی گاما از جنس امواج الکترومغناطیس است که طول موج بسیار کوچکی داشته و بسیار پرانرژی است . بدون بار بوده و در میدان الکتریکی به سمت قطبهای مثبت و منفی منحرف نمی شود .



# هر چند که بار ذرات آلفا از بار ذرات بتا بیشتر است ، ولی چون جرم ذرات آلفا خیلی خیلی بیشتر از جرم ذرات بتا است ( حدود 8000 برابر ) لذا میزان انحراف پرتوی آلفا در میدان الکتریکی کمتر از پرتوی بتا است . در واقع می توان گفت نسبت بار به جرم ذرات بتا از ذرات الفا بیشتر است . ( هرچه نسبت بار به جرم بیشتر باشد انحراف بیشتر است)
ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - تغییرات اتم هنگام پرتوزایی
- با خروج هر ذره آلفا از اتم ، 2 پروتون و 2 نوترون از هسته اتم خارج می شود ، بنابراین عدد اتمی 2 واحد و عدد جرمی 4 واحد کاهش می یابد و اتم به اتم عنصر دیگر با هسته سبکتر تبدیل می شود . به عنوان مثال عنصر X با عدد اتمی Z و عدد جرمی A با خارج شدن یک ذره آلفا به عنصر Y با عدد اتمی Z-2 و عدد جرمی A-4 تبدیل می شود .



- با خروج هر ذره بتا از اتم ، تعداد پروتونهای هسته اتم یک واحد افزایش و تعداد نوترونهای هسته اتم یک واحد کاهش می یابد . زیرا هنگام خروج پرتوی بتا ، یک نوترون هسته اتم به پروتون و الکترون تبدیل می شود ، که الکترون تشکیل شده بصورت پرتوی بتا از اتم خارج می شود و پروتون درون هسته باقی می ماند . بنابراین با خروج هر ذره بتا ، عدد اتمی عنصر یک واحد افزایش ولی عدد جرمی آن تغییر نمی کند و عنصر به عنصر بعدی خود در جدول تبدیل می شود . به عنوان مثال عنصر X با عدد اتمی Z و عدد جرمی A با خارج شدن یک ذره بتا به عنصر Y با عدد اتمی Z+1 و عدد جرمی A تبدیل می شود .



- با خروج پرتوی گاما ، عدد اتمی و عدد جرمی عنصر تغییری نمی کند و فقط اتم مقداری از انرژی خود را از دست داده و به سطح انرژی پایین تر می رسد و پایدارتر می شود .
ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - طیف نشری خطی اتم
اگر نور حاصل از التهاب یک ماده را که همان نور منتشر شده از آن است را از یک منشور عبور دهیم و بر صفحۀ حساس عکاسی اثر دهیم تعدادی خطوط جدا از هم روی فیلم ظاهر می شود که به آن طیف نشری خطی اتم گفته می شود هر یک از این خطوط مربوط به سقوط الکترون از یک تراز انرژی به تراز پایین تر است هر خط طول موج معینی دارد و مقدار آن به اختلاف انرژی دو سطحی که الکترون سقوط میکند بستگی دارد به عنوان مثال طیف نشری خطی اتم هیدروژن در ناحیۀ مرئی دارای 4 خط است که مربوط به انتقال الکترونها از ترازهای3، 4، 5 و 6 به تراز 2 = n است.

نکته: اگر الکترونهای برانگیخته شده در اتم هیدروژن به تراز 1 = n سقوط کنند طیف نشری خطی آن در ناحیه فرابنفش خواهد بود.

نکته: طیف نشری خطی هر اتم خاص همان اتم بوده و می توان با استفاده از آن، عنصر را شناسایی کرد زیرا ترازهای انرژی هر اتم خاص همان اتم است و با اتمهای دیگر متفاوت است «بار هستۀ اتمهای مختلف با یکدیگر متفاوت است»

نکته: بونزن دانشمند آلمانی اولین بار دستگاه طیف بین را ساخت و توسط آن توانست طیف نشری اتمهای مختلف را بررسی کند.

نکته: امروزه با جمع آوری نور ستارگان دیگر و بررسی طیف حاصل از آنها تا حدودی به عناصر موجود در دیگر ستارگان پی می بریم.

نکته: در آتش بازی ها با افزودن نمکهای عناصر مختلف به مواد منفجره رنگهای زیبایی ایجاد میکنند به عنوان مثال با افزودن براده های آهن به باروت سیاه جرقه هایی به رنگ نارنجی ایجاد می شود.

ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - تغییرات انرژی نخستین یونش عناصر در یک دوره و گروه
گروه:

در یک گروه از بالا به پایین تعداد لایه های الکترونی افزایش می یابد بنابراین فاصلۀ هسته تا الکترونهای لایه ظرفیت بیشتر شده و جدا کردن الکترون از اتم ساده تر خواهد شد یعنی انرژی یونش کمتر می شود به طور کلی در یک گروه از بالا به پایین انرژی یونش کاهش می یابد.

دوره: در یک دوره تعداد لایه های الکترونی ثابت است ولی از چپ به راست بار هسته (عدد اتمی) افزایش می یابد بنابراین الکترونهای لایۀ ظرفیت با شدت بیشتری توسط هسته جذب می شوند و جدا کردن الکترون سخت تر خواهد شد بنابراین بطورکلی در یک دوره از چپ به راست انرژی نخستین یونش افزایش می یابد.

ولی اندازه گیری های آزمایشگاهی نشان میدهد در عناصر گروههای 13 و 16 انرژی نخستین یونش کاهش می یابد علت آن تقارن اربیتالهای عناصر این گروه است به این ترتیب که در این گروهها با از دست دادن یک الکترون عنصر به حالت متقارنتر میرسد بنابراین راحت تر الکترون از دست میدهد به عنوان مثال B با از دست دادن یک الکترون به حالت متقارن و اکسیژن با از دست دادن یک الکترون به حالت نیمه متقارن میرسد.

نکته: در هر دوره عنصر گروه اول کمترین انرژی نخستین یونش و عنصر گروه 18 (گاز نجیب) بیشترین انرژی نخستین یونش را دارد.

نکته: در بین تمام عناصر هلیم که اولین عنصر گروه 18 است بیشترین IE1 و سزیم Cs که در پایین گروه یک قرار دارد کمترین انرژی نخستین یونش را دارد.

ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - ویژگی های ترکیبات یونی
1- حل شدن در آب: هنگامی که یک ترکیب یونی در آب حل میشود، مولکولهای آب اطراف یونهای مثبت و منفی را احاطه کرده و آنها را از یکدیگر جدا میکنند و یونها توسط مولکولهای آب، آبپوشی میشوند بنابراین در محلول یک ترکیب یونی یونهای مثبت و منفی از یکدیگر جدا بوده و میتوانند درون محلول جا به جا شوند.

به عنوان مثال محلول NaCl ، KCl ، CaCl2 و ....



2- ذوب شدن: چنانچه یک ترکیب یونی را به قدر کافی حرارت دهیم پیوندهای یونی بین یونهای آن ضعیف تر شده و یونها از شبکۀ بلوری خارج میشوند، روی یکدیگر لغزیده و حالت مایع به خود میگیرند و ترکیب یونی ذوب میشود. بنابراین در حالت مذاب (مایع) نیز یونها میتوانند نسبت به یکدیگر جا به جا شوند.



3- رسانایی الکتریکی ترکیبات یونی : ترکیبات یونی در حالت محلول در آب و مذاب (مایع) رسانای جریان الکتریسیته میباشند زیرا در این دو حالت یونها قادر به حرکت و جابه جایی میباشند ولی در حالت جامد رسانای الکتریسیته نمی باشند زیرا یونها قادر به حرکت و جا به جایی نیستند.



4- نقطه ذوب و جوش ترکیبات یونی: در یک ترکیب یونی تمام یونهای مثبت و منفی در یک شبکۀ بلوری سه بعدی کنار یکدیگر قرار میگیرند و بین یونهای ناهمنام مجاور هم پیوند یونی وجود دارد.

وجود این شبکۀ بلوری و پیوند یونی بین یونها موجب شده است تمام ترکیبات یونی نقطۀ ذوب و جوش نسبتاً بالا داشته و همگی آنها در دمای محیط جامد باشند.

نکته: بررسیهای آزمایشگاهی نشان میدهد پیوند بین 2 یون در یک شبکه بلوری قویتر از پیوند بین همان 2 یون به تنهایی است به عنوان مثال اگر قدرت پیوند یونی بین یک یون +Na و –Cl را 1 فرض کنیم در بلور نمک طعام قدرت پیوند یونی 76/1 می باشد.



5- سخت و شکننده میباشند: با توجه به اینکه تمام یونها در یک شبکۀ بلوری سه بعدی کنار یکدیگر قرار گرفته اند و بین آنها پیوندهای قوی یونی وجود دارد لذا ترکیبات یونی بسیار سخت میباشند.

از طرفی ترکیبات یونی شکننده اند زیرا بر اثر ضربه، یونها برای لحظۀ کوتاهی نسبت به هم جا به جا شده و یونهای هم نام مجاور یکدیگر قرار میگیرند که یکدیگر را دفع کرده و بلور میشکند.



ترکیبات یونی
..................................................
شیمی 2 - هیبرید رزونانسکنکوری
در برخی موارد ، فرمول ساختاری پیشنهاد شده برای یک مولکول ، نشان دهنده خواص واقعی و کامل مولکول نیست . در اینصورت برای نشان دادن خواص کامل هر مولکول بجای یک فرمول واحد ، از چندین فرمول ساختاری که مجموعا خواص مولکول مورد نظر را نشان می دهند ، استفاده می شود . این فرمولهای ساختاری را که تنها از نظر آرایش الکترونها با هم تفاوت دارند ، شکلهای رزونانسی ماده می گویند . ساختار واقعی مولکول ، میانگینی از ساختارهای رزونانسی است که به آن هیبرید رزونانسی می گویند .

این حالت زمانی رخ می دهد که یک پیوند دوگانه در مجاورت پیوندهای یگانه کاملا مشابه قرار گیرد . به عنوان مثال مولکول SO2 دارای یک پیوند دوگانه (S=O) و یک پیوند یگانه (S-O) است . بنابراین بایستی انرژی پیوند S=O بیشتر از S-O و طول پیوند S=O کمتر از S-O باشد . اندازه گیری طول پیوند و انرژی پیوندها در مولکول SO2 نشان می دهد که هر دو پیوند گوگرد - اکسیژن از نظر انرژی و طول پیوند با هم برابر بوده و حدواسطی (میانگینی) بین پیوند یگانه و دوگانه است . در واقع پیوند گوگرد - اکسیژن ، بین یگانه و دوگانه یعنی 1.5 گانه است . این ساختار مولکول SO2 را هیبرید رزونانس می گویند .

در مولکولها و یونهای زیادی می توان هیبرید رزونانس را مشاهده کرد . مانند :مولکولهای O3 , SO2 , SO3 , C6H6 و یونهای کربنات ، سولفیت ، سولفات ، فسفات ، کربوکسیلات



#- طول پیوند دوگانه از یگانه کمتر و انرژی پیوند آن از یگانه بیشتر است . مثلا طول پیوند C=C از طول پیوند C-C کمتر و انرژی پیوند C=C از انرژی پیوند C-C بیشتر است.



#- رزونانس یون کربوکسیلات را در پیش دانشگاهی فصل 3 می خوانید .

ترکیبات کووالانسی
..................................................
شیمی 2 - تعیین شماره دوره و گروه عنصر در جدول تناوبیکنکوری
شماره دوره :

بالاترین تراز اصلی انرژی هر عنصر ، شماره دوره آن عنصر است . مثلا

O : 1s2 2s2 2p4 شماره دوره آن 2 است .



شماره گروه :

برای تعیین شماره گروه یک عنصر به روش زیر عمل می شود :



1- اگر آرایش الکترونی عنصر به تراز فرعی n-1p , ns ختم شود (در بلوک s قرار داشته باشد) ، شماره گروه آن برابر با تعداد الکترون تراز ns است . مثلا

Na : 1s2 2s2 2p6 3s1 شماره دوره آن 3 و شماره گروه آن 1 است .



2- اگر آرایش الکترونی عنصر به تراز فرعی n-1d , ns ختم شود ( در بلوک d قرار داشته باشد ) ، شماره گروه آن برابر با مجموع الکترونهای تراز n-1d و ns است . مثلا

Fe : [Ar] 3d6 4s2 شماره دوره آن 4 و شماره گروه آن 8 است .



3- اگر آرایش الکترونی عنصر به تراز فرعی np ختم شود ( در بلوک p قرار داشته باشد ) ، شماره گروه آن مجموع الکترونهای تراز np و 12 است (np+12) مثلا

Cl : [Ne] 3s2 3p5 شماره دوره آن 3 و شماره گروه آن 17 است .

خواص تناوبی عناصر
..................................................
شیمی 2 - اندازه گیری نسبت بار به جرم الکترون
میزان انحراف یک ذره در میدان مغناطیسی و الکتریکی به دو عامل بستگی دارد :

1- جرم ذره - هرچه جرم ذره بیشتر باشد میزان انحراف آن کمتر است .

2- بار ذره - هرچه بار ذره بیشتر باشد میزان انحراف آن بیشتر است .

تامسون با توجه به این دو عامل و از طریق اندازه گیری میزان انحراف پرتوی کاتدی در میدان الکتریکی و مغناطیسی توانست نسبت بار به جرم الکترون را اندازه گیری نماید . ولی نتوانست بار یا جرم الکترون را به تنهایی اندازه گیری نماید .



البته محاسبات تامسون برای تعیین نسبت بار به جرم طولانی بوده و نیازی به یادگیری در دوره دبیرستان نیست .

ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - لوله پرتو کاتدی
یک لوله شیشه ای است که در هر طرف آن یک الکترود فلزی قرار دارد و هوای داخل آن به مقدار زیادی خارج شده و فشار بسیار کمی دارد ( حدود 5/0 mmHg ) . چنانچه دو الکترود را به منبع جریان الکتریسیته با ولتاژ بسیار بالا ( حدود 10000 ولت ) متصل نماییم ، جریانی از الکترون از قطب منفی ( کاتد ) به سمت قطب مثبت ( آند ) ایجاد می شود که به آن پرتوی کاتدی گفته می شود . به این لوله ؛ لوله پرتوی کاتدی می گویند .

الکترونهای پرانرژی ضمن حرکت از کاتد به آند به مولکولهای هوای باقیمانده درون لوله برخورد کرده و موجب التهاب آنها می شوند و در نتیجه نوری مشاهده می شود .

ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - پرتو x
الکترونهای پرانرژی پرتوی کاتدی ضمن برخورد به سطح فلز آند ، الکترونهای فلز آند را برانگیخته کرده و به ترازهای بالاتر منتقل می کنند ، این الکترونها ضمن سقوط به ترازهای پایینتر ، انرژی اضافی خود را بصورت پرتوی X آزاد می کنند. پرتوی X از جنس امواج الکترومغناطیس بوده و بار الکتریکی ندارد .

نفوذ پذیری آن از نور مرئی و پرتوهای آلفا و بتا بیشتر است . در واقع بعد از پرتوی گاما ، اشعه X بالاترین قدرت نفوذ را دارد .

از اشعه X برای عکس برداری از درون بدن استفاده می شود .

ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - انرژی کوانتیده
کوانتوم در لغت به معنای تکه تکه و جزء جزء است . می توان گفت هر چیزی که از قطعات مجزا و یکسان درست شده باشد ، کوانتومی است . به عنوان مثال خودکار ، مداد ، لیوان و ... کوانتومی می باشند زیرا قطعه قطعه می باشند ولی پارچه کوانتومی نیست ، زیرا حالت پیوسته داشته و از قطعات یکسان و مجزا تشکیل نشده است .

در مورد انرژی هم می توان از همین قاعده استفاده کرد ، انرژی شخصی که در پله ها بالا می رود کوانتومی است ، زیرا فقط می تواند مقادیر معینی انرژی داشته باشد . این شخص می تواند فقط روی هر پله ایستاده باشد و نمیتواند بین پله ها قرار داشته باشد ولی انرژی شخصی که در سطح شیبدار بالا می رود کوانتومی نیست ، زیرا می تواند در هر نقطه سطح شیبدار بایستد و هر مقداری از انرژی را داشته باشد .

الکترونهای اتم تنها می توانند در ترازهای انرژی (لایه های الکترونی) قرار داشته باشند ، بنابراین هر الکترون فقط می تواند مقادیر معینی انرژی داشته باشد . به همین خاطر گفته می شود انرژی الکترونها در اتم کوانتیده است .

ساختار اتم
..................................................
شیمی 2 - خواص فیزیکی و شیمیایی ایزومرها (همپارها)
ایزومرها ترکیباتی هستند که فرمول مولکولی یکسان ولی فرمول ساختاری متفاوت دارند.مانند نرمال بوتان و متیل پروپان

چنانچه دو همپار(ایزومر) از یک گروه مواد باشند خواص شیمیایی یکسان دارند و فقط در خواص فیزیکی تفاوت دارند . مانند ایزومرهای یک آلکان

ولی اگر دو همپار از دو گروه مواد متفاوت باشند ، در خواص شیمیایی نیز با هم تفاوت دارند . به عنوان مثال الکلها و اترهای هم کربن ایزومر یکدیگر می باشند و خواص شیمیایی کاملا متفاوت دارند .( دی متیل اتر و اتانول )

ترکیبات آلی
..................................................
شیمی 2 - رابطه نقطه ذوب وجوش با انرزی شبکه بلور
بطور کلی میتوان گفت نقطه ذوب و جوش با انرژی شبکه رابطه مستقیم دارد ، بطوریکه هرچه انرژی شبکه بلور یک ترکیب یونی بیشتر باشد نقطه ذوب و جوش آن بیشتر خواهد بود . البته در مواردی ممکن است تغییرات در نقطه ذوب و جوش با یکدیگر متناسب نباشد . مانند (NaCl,KBr)این حالت بیشتر زمانی رخ می دهد که دو ترکیب یونی هم از نظر کاتیون و هم از نظر آنیون با هم اختلاف دارند .

علت این پدیده را می توان در تفاوت نقطه ذوب و نقطه جوش بیان کرد . در نقطه ذوب ماده از حالت جامد به مایع تبدیل می شود و ساختار بلوری و شکل هندسی بلور در آن خیلی موثر است ، درصورتیکه در نقطه جوش ماده از حالت مایع به گاز تبدیل می شود و ساختار بلوری تاثیر زیادی ندارد و فقط نیروهای جاذبه بین ذرات در آن موثر هستند .

ترکیبات یونی
..................................................
شیمی 2 - عدد کئوردیناسیون
تعداد یون با بار مخالف در اطراف یک یون در بلور یک ترکیب یونی را عدد کئوردیناسیون آن یون می گویند . به عنوان مثال در بلور سدیم کلرید (NaCl) در اطراف هر یون سدیم ، 6 یون کلرید وجود دارد ، بنابراین عدد کئوردیناسیون یون سدیم 6 است . همچنین عدد کئوردیناسیون یون کلرید 6 است ، یعنی در اطراف هر یون کلرید ، 6 یون سدیم وجود دارد .
ترکیبات یونی
..................................................
شیمی 2 - ساختار مولکول اوزون (O3)
ساختار مولکول اوزون بدین صورت است که دو اتم اکسیژن با هم پیوند کووالانسی دوگانه دارند (O2) و اتم اکسیژن سوم یک پیوند داتیو از یکی از اکسیژنها دریافت کرده است (O3) . البته در مولکول اوزون رزونانس وجود داشته و پیوند دوگانه می تواند نامستقر باشد . بدین ترتیب ساختار مولکول اوزون بدین صورت است است که سه اتم اکسیژن با پیوند کووالانسی یگانه به هم پیوند دارند و یک پیوند کووالانسی هم بصورت نامستقر بین سه اتم وجود دارد .
ترکیبات کووالانسی
..................................................
شیمی 2 - نقطه ذوب آلکانها
نقطه ذوب الکانها با افزایش تعداد کربن افزایش می یابد ، بجز در پروپان که بطور استثناء کاهش می یابد .

علت آن ساختار هندسی مولکول پروپان است که از مولکول پروپان ، مولکولهای آلکان ساختار خمیده پیدا می کنند و اتمهای کربن بصورت زیگزاک در می آیند . این ساختار هندسی موجب می شود ، مولکولهای پروپان بخوبی کنار هم قرار نگیرند و نقطه ذوب کاهش یابد . بعد از پروپان چون همگی این ساختار را دارند ، مجددا نقطه ذوب حالت عادی یافته و افزایش می یابد.

ترکیبات آلی
..................................................
شیمی 2 - تفاوت زاویه SO2 و CO2کنکوری
CO2 یک مولکول خطی با زاویه 180 درجه است زیرا اتم مرکزی جفت الکترون ناپیوندی نداشته و دارای دو قلمرو الکترونی است ، درصورتیکه در SO2 اتم گوگرد به علت جفت الکترون ناپیوندی مولکولی خمیده با زاویه پیوندی حدود 119.5 است .
ترکیبات کووالانسی
..................................................
شیمی 2 - ترتیب پرشدن ترازهای فرعی انرژی
برای رسم آرایش الکترونی یک عنصر بایستی ترتیب پرشدن ترازهای فرعی را بدانیم ، برای عناصر سبک ( تا عدد اتمی 36 ) ترتیب پرشدن ساده بوده و به آسانی بخاطر سپرده می شود ، ولی برای عناصر سنگین ( مثلا عدد اتمی 82 ) حفظ کردن ترتیب پرشدن مشکل بوده و احتمال اشتباه وجود دارد .

یکی از روشهای ساده برای نوشتن ترتیب پرشدن ترازهای فرعی ، استفاده از جدول تناوبی است . ترازهای فرعی که در هر دوره جدول پر میشوند بصورت زیر است :



دوره 1 : s

دوره 2 : s p

دوره 3 : s p

دوره 4 : s d p

دوره 5 : s d p

دوره 6 : s f d p

دوره 7 : s f d p



چنانچه ترازهای انرژی فرعی دوره های جدول را به ترتیب بنویسیم خواهیم داشت :

s sp sp sdp sdp sfdp sfdp

ترتیب بدست آمده همان ترتیب پرشدن ترازهای فرعی است . فقط بایستی شماره تراز اصلی هر تراز فرعی را بصورت زیر بنویسیم :

برای s از شماره 1 شروع می کنیم و آنها را به ترتیب شماره گزاری میکنیم :

1s 2s p 3s p 4s d p 5s d p 6s f d p 7s f d p

برای p از شماره 2 شروع می کنیم و آنها را به ترتیب شماره گزاری میکنیم :

1s 2s 2p 3s 3p 4s d 4p 5s d 5p 6s f d 6p 7s f d 7p

برای d از شماره 3 شروع می کنیم و آنها را به ترتیب شماره گزاری میکنیم :

1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s f 5d 6p 7s f 6d 7p

برای f از شماره 4 شروع می کنیم و آنها را به ترتیب شماره گزاری میکنیم :

1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 6p 7s 5f 6d 7p

ترتیب بدست آمده همان ترتیب پر شدن ترازهای فرعی است :

1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s 4d 5p 6s 4f 5d 6p 7s 5f 6d 7p
ساختار اتم
..................................................
شیمی 3 - تفاوت فاز و حالتکنکوری
منظور از حالت ماده جامد ، مایع و گاز است . در صورتیکه منظور از فاز به هر بخشی از ماده که ساختار مولکولی یکسان داشته باشد یک فاز گفته می شود . در واقع می توان چند فاز مختلف با یک حالت داشته باشیم . برای درک بهتر تفاوت آنها به مثالهای زیر توجه کنید .



- آب خالص :یک فاز . زیرا تمام قسمتهای آن ساختار مولکولی یکسان دارند .

- محلول شکر در آب : یک فاز . زیرا در محلولها ماده حل شونده بطور یکنواخت پراکنده شده و قسمتهای مختلف آن ساختار یکسان دارد .( منظور از ساختار یکسان خالص بودن ماده نیست بلکه یکنواخت بودن پراکندگی مولکولهای آن است ، حتی اگر ناخالص باشد )

- محلول اشباع شکر در آب که مقداری شکر جامد حل نشده در آن وجود داشته باشد : دو فاز ، فاز محلول و فاز شکر جامد

- محلول اشباع شکر و نمک طعام در آب که مقداری شکر و نمک جامد در آن وجود داشته باشد : سه فاز ، فاز محلول ، فاز شکر جامد ، فاز نمک طعام جامد

- مخلوط آب و روغن : دو فاز ، فاز آب و فاز روغن . در این مثال با اینکه آب و روغن در دو مایع هستند ولی دو فاز می باشند .

- آب در حال جوشیدن : دو فاز ، فاز آب و فاز حبابهای بخار آب

- مخلوط سدیم کلرید و شکر : دو فاز ، فاز سدیم کلرید و فاز شکر

محلولها
..................................................
شیمی 3 - روش وارسی
چند قاعده مهم که در موازنه بصورت وارسی می تواند مورد استفاده قرار گیرد بصورت زیر است .

1- بهتر است موازنه را از ترکیبی آغاز نماییم که بیشترین تعداد عنصر و اتم را داشته باشد .

2- اگر در معادله عنصر آزاد وجود داشت( مثلا O2 , H2 , N2 , Na و ... ) ، بهتر است موازنه آنها را به آخر موکول نماییم .

3- از ضریب کسری تنها برای عناصر آزاد استفاده نماییم و برای مواد مرکب تا حد امکان از ضریب کسری استفاده نکنیم .

4- اگر از عنصری در یک طرف معادله در دو ماده وجود داشت ، موازنه آن عنصر را به آخر موکول کنیم . موازنه را از عناصری شروع کنیم که در هر طرف معادله در یک ماده ( مرکب ) وجود دارند . مثلا در واکنش زیر بهتر است موازنه را از C2H6 و از عنصر کربن یا هیدروژن شروع کنیم .

C2H6 + O2 -------> CO2 + H2O

واکنشهای شیمیایی
..................................................
شیمی 3 - انحلال پذیری ترکیبات یونی در آب
عوامل مختلفی در انحلال پذیری مواد در آب موثر می باشند . از جمله حجم و بار یونهای ترکیب یونی ( چگالی بار یونها ) ، جرم مولی ترکیب یونی ، پایداری یونهای نمک ، انرژی شبکه بلور نمک و ... .

در مورد جرم مولی مطلب جالبی هست که کمتر به آن توجه می شود . انحلال پذیری ترکیبات بر حسب گرم در 100 گرم آب اندازه گیری می شود . بنابراین هر جرم مولی ماده حل شونده بیشتر باشد ، مقدار این عدد بزرگتر می شود . به عنوان مثال در دمای 40 درجه انحلال پذیری NaCl و KNO3 به ترتیب 38 و 60 گرم در 100 گرم آب است و ظاهرا انحلال پذیری KNO3 تقریبا دو برابر NaCl است . ولی جالب است که اگر انحلال پذیری این دو نمک را برحسب مول در 100 گرم آب حساب کنیم با هم تقریبا برابر شده و به ترتیب 0.6 و 0.65 می باشد . در واقع از نظر مول این دو نمک یکسان در آب حل می شوند و فقط چون جرم مولی KNO3 بیشتر است ، انحلال پذیری آن عدد بزرگتری می شود .

عامل دیگری که در انحلال پذیری موثر است ، انرژی شبکه بلور نمک است ، وقتی نمکی در آب حل می شود که انرژی حاصل از آبپوشی، انرژی لازم برای فروپاشی شبکه را تامین نماید . اگر این انرژی تامین شود انحلال پذیری بخوبی صورت می گیرد ، در غیر اینصورت فقط به مقداری در آب حل می شود که انرژی لازم تامین شده باشد .

با این توضیح وقتی محلول سیرشده ای را حرارت می دهیم ، گرمای داده شده قسمتی از این انرژی لازم را تامین کرده و انحلال پذیری افزایش می یابد.

محلولها
..................................................
شیمی 3 - خواص مقداری و شدتی
برای خواص شدتی و مقداری بهتر بجای تعریف کتاب از تعاریف زیر استفاده کنیم :

خاصیت شدتی : خاصیتی است که مقدار آن خاصیت برای جزئی از سیستم و کل سیستم برابر است . مثلا دما . دمای قسمتی از سیستم و کل سیستم یکسان است .

خاصیت مقداری : خاصیتی است که مقدار آن خاصیت برای جزئی از سیستم از کل سیستم کمتر است . مثلا جرم . جرم قسمتی از سیستم از جرم کل سیستم کمتر است .

باتوجه به این تعریف خواص رنگ ، فشار ، غلظت ، دما ، ظرفیت گرمایی ویژه ، ظرفیت گرمایی مولی ، چگالی و ... شدتی و خواص جرم ، حجم ، ظرفیت گرمایی و گرما مقداری هستند .

در مورد فشار می توان گفت : فشار قسمتی از سیستم و کل سیستم یکسان است ، بنابراین شدتی است .

در مورد رنگ که در گردن بالن کمتر است ، علت آن این است که ضخامت محلول در قسمت گردن بالن کمتر بوده و نور ضمن عبور از آن قسمت کمتر جذب می شود ، بنابراین روشن تر دیده می شود . ولی باید بدانید که رنگ آن با دیگر قسمتهای بالن یکسان است و خاصه شدتی خواهد بود. ( بشرطی که محلول همگن باشد )

ترمودینامیک
..................................................
شیمی 3 - دمای استاندارد
دمای استاندارد برای مقاصد مختلف با هم متفاوت است ، به عنوان مثال برای روابط حجمی گازها دمای استاندارد صفر درجه در نظر گرفته می شود ، در صورتیکه برای شرایط استاندارد ترمودینامیکی دمای استاندارد معمولا 25 درجه ( دمای اتاق) در نظر گرفته میشود .

حتی وقتی در مورد مواد مختلف و پایدارترین حالت آنها بحث می شود ، دمای استاندارد می تواند هر دمایی باشد . به عنوان مثال دمای استاندارد برای بخار آب 100 درجه سانتیگراد است . یا دمای استاندارد آهن مذاب حدود 1500 درجه است .

ترمودینامیک
..................................................
شیمی 3 - دمای شعله اتان ، اتن و اتین
هرچند که گرمای سوختن اتان از اتن و اتین بیشتر است ولی دمای شعله اتین از دو گاز دیگر بیشتر می باشد.

علت آن تعداد مولهای گاز ایجاد شده در واکنش سوختن اتان ، اتن و اتین است .

C2H6 + 3.5O2 ------> 2CO2 + 3H2O

C2H4 + 3O2 ------> 2CO2 + 2H2O

C2H2 + 2.5O2 ------> 2CO2 + H2O

طبق معادلات فوق از سوختن یک مول اتان ، 5 مول گاز تولید می شود ، درصورتیکه از سوختن یک مول اتین ، 3 مول گاز تولید می شود . از طرفی گرمای تولید شده در هر واکنش صرف افزایش جنبش مولکولهای تولید شده در همان واکنش میشود که همان دما شعله است . چون تعداد مول گاز تولید شده در واکنش سوختن اتین کمتر است ، به هر مول از گاز تولید شده گرمای بیشتری رسیده و جنبش گازهای تولید شده بیشتر خواهد بود ، در نتیجه شعله آن دمای بالاتری خواهد داشت.

(لطفا خودتان محاسبات لازم را انجام دهید . گرمای تولید شده در هر واکنش را بر تعداد مول گاز تولید شده در همان واکنش تقسیم کنید )
ترمودینامیک
..................................................
شیمی 3 - ظرفیت گرمایی ویژه آب در حالتهای جامد ، مایع و گاز
یکی از عوامل موثر در ظرفیت گرمایی ، نیروِی جاذبه بین مولکولهای مواد است . هر چه نیروی جاذبه بین مولکولی بیشتر باشد ، برای افزایش جنبش مولکولهای ماده گرمای بیشتری لازم است ، در نتیجه ظرفیت گرمایی بالاتر خواهد بود .

عامل دیگری که در ظرفیت گرمایی موثر است درجات آزادی ذرات ماده می باشد ، منظور از درجات آزادی ، تعداد انواع حرکتهایی است که ذرات ماده می توانند انجام بدهند .این حرکات همان حرکتهای انتقالی ، ارتعاشی و چرخشی است. هر چه درجات آزادی ماده ای بیشتر باشد ، ظرفیت گرمایی ان بیشتر است .



برای توجیه ظرفیت گرمایی هر ماده بایستی هر دو عامل را در نظر گرفت .

آب و یخ از نظر نیروی جاذبه بین مولکولی تقریبا با هم یکسان می باشند ولی از نظر درجات آزادی ، درجات آزادی یخ بسیار کمتر از آب است . در نتیجه ظرفیت گرمایی یخ کاهش یافته و حدودا نصف آب است .

آب و بخار آب از نظر درجات آزادی خیلی با هم اختلاف ندارند ، ولی نیروهای جاذبه بین مولکولی در بخار آب بسیار کمتر از آب است ، در نتیجه ظرفیت گرمایی بخار آب کاهش یافته و حدودا نصف آب است .

ترمودینامیک
..................................................
شیمی 3 - بخش ناقطبی و قطبی در یک مولکولکنکوری
در یک مولکول پیچیده قسمتهای کربنی بخش ناقطبی محسوب می شوند ، ولی قسمتهایی که دارای گروههای اکسیژن دار است ، بخش قطبی محسوب می شوند . بطور کلی می توان گفت گروههای اکسیژندار مانند هیدروکسیل (OH) ، اتری (-O-) ، الدهیدی (CHO-) ، کتونی (C=O-) ، کربوکسیلیک اسید (COOH-) و استری (COOR-) همگی به علت داشتن اکسیژن که اتم با الکترونگاتیوی بالا است ، قطبی بوده و موجب قطبی شدن مولکول می شوند .

در یک مولکول هر چه گروههای قطبی (اکسیژندار ) بیشتر باشد ، مولکول قطبی تر بوده و در آب محلول تر خواهد بود . و بر عکس هر چه بخشهای کربنی بیشتر باشد ، مولکول ناقطبی خواهد بود .

به عنوان مثال در مولکول ویتامین C گروههای قطبی زیاد بوده و مولکول قطبی می شود ولی در مولکول ویتامین A فقط یک گروه (OH-) وجود داشته و مابقی مولکول کربنی است و مولکول ناقطبی می شود .

ویتامین C محلول در آب ولی ویتامین A نامحول در آب است.

محلولها
..................................................
شیمی 3 - انحلال گرماده و انحلال گرماگیر
حل شدن یک ماده در آب شامل سه مرحله است که بطور همزمان انجام می شوند :

1- جدا شدن مولکولهای حل شونده از یکدیگر ( گرماگیر)

2- جدا شدن مولکولهای آب از یکدیگر (گرماگیر)

3- پراکنده شدن مولکولهای حل شونده بین مولکولهای آب (گرماده)



هنگام حل شدن ماده ای در آب :

- اگر مجموع گرمای گرفته شده در مراحل 1 و 2 بیشتر از گرمای حاصل از مرحله 3 باشد ، انحلال گرماگیر خواهد بود مثل حل شدن شکر و نمک طعام در آب

- اگر مجموع گرمای گرفته شده در مراحل 1 و 2 کمتر از گرمای حاصل از مرحله 3 باشد ، انحلال گرماده خواهد بود مثل حل شدن سدیم هیدروکسید در آب

تا حدودی می توان محدودیت انحلال را به همین مطلب نسبت داد . بدین ترتیب که برای حل شدن ماده ای در آب بایستی انرژی کافی برای غلبه بر شبکه بلور آن ماده تامین شود . بطوریکه تا وقتی این انرژی تامین شود انحلال صورت می پذیرد.

محلولها
..................................................
شیمی 3 - بار الکتریکی ذرات کلوئیدی
ذرات کلوئیدی خودشان باردار نیستند ، این ذرات یونهای محلول در آب را جذب کرده و سطح آنها باردار می شوند .

چون ذرات یک کلوئید یک نوع یون را جذب می کنند ، نوع بار همگی آنها یکسان است ، (یعنی همگی منفی یا مثبت می باشند ) ولی مقدار بار ذرات کلوئیدی یکسان نیست ، زیرا سطح ذرات کلوئیدی یکسان نبوده و مقدار یون جذب شده در هر ذره متفاوت خواهد بود

محلولها
..................................................
شیمی 3 - نقطه جوش مایعات
نقطه جوش یک مایع دمایی است که فشار بخار مایع با فشار هوا برابر شود . به عنوان مثال فشار بخار آب در دمای 100 درجه برابر 760 میلی متر جیوه است ، بنابراین آب در فشار یک اتمسفر ( 760 mmHg) در دمای 100 درجه بجوش می آید.



# هر چه نیروی جاذبه بین مولکولهای یک مایع ضعیفتر باشد ، فشار بخار آن بیشتر بوده و در دمای پایینتری بجوش می آید . مثلا فشار بخار اتانول در دمای 78 درجه برابر 760 mmHg است ، بنابراین اتانول در دمای 78 درجه بجوش می آید.

با توجه به این توضیحات هنگام جوشیدن ،مایعات مختلف فشار بخار برابر ، ولی دماهای مختلف دارند .

محلولها
..................................................
شیمی 3 - خواص کلوئیدها
کلوئیدها از نظر اندازه ذرات بین محلول و سوسپانسیون قرار می گیرند و از طرفی مخلوط ناهمگن می باشند . بنابراین خواص آنها حدواسط محلول و مخلوط ناهمگن است و بیشتر خواص مخلوطهای ناهمگن را دارند .

از نظر پایداری بهتر است بگوییم کلوئیدها نسبتا پایدار هستند . فقط کلوئیدهای باردار پایدار بوده و جدا نمی شوند . بقیه کلوئید ها بمرور زمان جدا می شوند . البته جدا شدن کلوئیدها نسبت به سوسپانسونها کندتر صورت می گیرد .

در مورد شفاف بودن ، میزان شفاف بودن کلوئیدها کمتر از محلول ها است . بهتر است بگوییم ، شفاف و مات هستند و ذرات کلوئیدی می توانند بر پرتوی نور تاثیر داشته و مسیر نور در آنها قابل مشاهده است. (اثر تیندال )

محلولها
..................................................
پیش دانشگاهی - رادیکال
اتم یا گروهی از اتمها که دارای یک یا چند اربیتال تک الکترونی می باشند را رادیکال می گویند . رادیکالها ذراتی بسیار فعال و واکنش پذیر می باشند که به سرعت در واکنشهای شیمیایی شرکت می کنند
سینیتیک شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - سرعت واکنشکنکوری
افزایش دما بر سرعت واکنشهایی که انرژی فعالسازی بیشتری دارند ، تاثیر بیشتری دارد . بطوریکه هر چه Ea یک واکنش بزرگتر باشد ، افزایش دما سرعت آنرا بیشتر افزایش می دهد .
سینیتیک شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - سرعت واکنشکنکوری
در یک واکنش ، ماده ای که کوچکترین ضریب استوکیومتری را در معادله شیمیایی دارد ، کمترین سرعت و ماده ای که بزرگترین ضریب استوکیومتری را دارد بیشترین سرعت تولید یا مصرف را دارد .

در واکنش زیر ماده A کمترین سرعت مصرف و ماده D بیشترین سرعت تولید را دارد .



A + 2B ------>2C + 3D
سینیتیک شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - مواد جامد و مایع خالصکنکوری
سرعت مصرف یا تولید مواد جامد یا مایع خالص را در واکنشهای شیمیایی نمیتوان بر حسب مولار بر زمان ( M/S) تعیین کرد . زیرا غلظت مواد جامد و مایع خالص ثابت بوده و در طول انجام واکنش تغییر نمی کنند . سرعت مصرف یا تولید این مواد را بایستی بر حسب مول بر زمان (mol/S) تعیین کرد .
سینیتیک شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - انرژی فعالسازی
انرژی فعالسازی ( رفت یا برگشت ) همواره مقداری مثبت است . در صورتیکه آنتالپی واکنش میتواند مثبت یا منفی باشد .

سینیتیک شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - واکنشهای برگشت پذیر
واکنشهای برگشت پذیر در یک سیستم شیمیایی بسته ، معمولا بطور کامل انجام نمی شوند . زیرا قبل از کامل شدن ، واکنش به تعادل رسیده و غلظت مواد واکنش ثابت می شود .
تعادل شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - پیچیده فعالکنکوری
سطح انرژی پیچیده فعال ( کمپلکس فعال ) همواره بیشتر از سطح انرژی مواد واکنش دهنده و مواد فراورده است و در ساختار آن تمامی پیوندها ضعیف نمی شوند ، بلکه فقط پیوندهایی که قرار است تشکیل یا شکسته شوند سست و ضعیف می شوند که انها را بصورت نقطه چین نشان می دهند .
سینیتیک شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - تاثیر دما بر سرعت واکنشکنکوری
افزایش دما موجب افزایش انرژی جنبشی مولکولهای واکنش دهنده شده و تعداد برخوردهای با انرژی کافی افزایش می یابد ، بنابراین سرعت واکنش افزایش خواهد یافت . ( تعداد مولکول بیشتری می توانند به پیچیده فعال تبدیل شوند )

هر چه انرژی فعالسازی واکنش بیشتر باشد ،افزایش دما سرعت واکنش را بیشتر افزایش می دهد ، لذا افزایش دما بر سرعت واکنشهای گرماگیر بیشتر است ، زیرا انرژی فعالسازی آنها بیشتر است.

سینیتیک شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - علت تاثیر بیشتر دما بر سرعت واکنشهای با Ea بیشترکنکوری
می دانیم در یک واکنش تنها واکنش دهنده هایی می توانند به فراورده تبدیل شوند که انرژی کافی برای تبدیل به پیچیده فعال را داشته باشند . در یک واکنش با Ea کم ، درصد زیادی از واکنش دهنده ها انرژی کافی داشته و به فراورده ها تبدیل می شوند ( مثلا 80% به فراورده تبدیل می شوند و 20% بصورت واکنش دهنده می مانند) ولی در یک واکنش با Ea زیاد ، درصد کمی از واکنش دهنده ها انرژی کافی داشته و به فراورده ها تبدیل می شوند ( مثلا 20% به فراورده تبدیل می شوند و 80% بصورت واکنش دهنده می مانند) .

افزایش دما موجب افزایش سرعت واکنش می شود، زیرا واکنش دهنده های بیشتری انرژی کافی برای تبدیل به پیچیده فعال داشته و به فراورده تبدیل می شوند . بنابراین در واکنش با Ea کم ، که درصد واکنش دهنده ناچیز است ، تاثیر دما بر افزایش سرعت کم است ؛ ولی در واکنش با Ea زیاد ، که درصد واکنش دهنده ها قابل ملاحظه است ، تاثیر دما بر افزایش سرعت زیاد است .

سینیتیک شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - نمک چیست ؟
اگر بجای هیدروژنهای یک اسید ، فلز قرار گیرد به ترکیب حاصل نمک گفته می شود . نمکها ترکیبات یونی میباشند ، ولی نمی توان گفت تمام ترکیبات یونی نمک هستند ، زیرا بازها ( هیدروکسید فلزات ) و اکسید فلزات ، ترکیب یونی هستند ولی نمک نمی باشند . البته ترکیبات یون آمونیم هم نمک می باشند . زیرا یون آمونیم کاتیون چند اتمی بوده و می تواند تشکیل نمک بدهد .

مانند : NaBr,K2SO4,NaHCO3,NH4Cl,LiNO3,NH4NO3

نمکها همگی ترکیب یونی هستند که از یونهای مثبت و منفی تشکیل شده اند ولی خود ترکیباتی خنثی میباشند .

طریقه تشکیل نمکها گوناگون است ، از جمله :

1- واکنش بین اسید و باز

2- واکنش فلزات با اسید

3- واکنش فلز با نافلز

4- واکنش فلز با محلول نمک فلز دیگر

5- واکنش هالوژنها با محلول هالوژن پایین تر از خودش

اسید و باز
..................................................
پیش دانشگاهی - چرا ثابت تعادل تنها به دما بستگي دارد؟
ثابت تعادل زمانی تغییر می کند که غلظت واکنش دهنده ها و فرآورده ها در خلاف جهت هم تغییر کنند ، یعنی غلظت واکنش دهنده ها کاهش و غلظت فرآورده ها افزایش یابند یا برعکس غلظت واکنش دهنده ها افزایش و غلظت فرآورده ها کاهش یابد . در این صورت نسبت غلظت فرآورده ها به واکنش دهنده ها که همان ثابت تعادل است تغییر می کند .

هنگام تغییر غلظت و فشار ، غلظت واکنش دهنده ها و فرآورده ها بگونه ای تغییر می کنند که هر دو افزایش یا هر دو کاهش می یابند ، در نتیجه نسبت بین آنها( K ) تغییر نخواهد کرد و فقط هنگام تغییر دما ، غلظت آنها در خلاف جهت هم تغییر می کنند که موجب تغییر مقدار ثابت تعادل می شود .

تعادلهای شیمیایی
..................................................
پیش دانشگاهی - تفاوت نقطه هم ارزی و نقطه پایانیکنکوری
نقطه هم ارزی ، مقدار اسید یا بازی است که در واکنش سنجش حجمی طبق محاسبات استوکیومتری مورد نیاز است . می توان گفت با توجه به محاسبات استوکیومتری ( شیمی 3 ) برای واکنش مقدار معینی از اسید ، مقدار معینی باز مورد نیاز است . به این مقدار اسید یا باز که برای واکنش کامل اسید و باز مورد نیاز است ، نقطه هم ارزی گفته می شود . بنابراین نقطه هم ارزی بطور تئوری و بصورت محاسبات معین می شود . در نقطه هم ارزی وقتی اسید و باز با نسبت مولی معین بطور کامل با هم واکنش داده و تولید نمک می کنند ، محلول حاصل با توجه به نوع نمک بدست آمده می تواند اسیدی ، بازی یا خنثی باشد .

اسید قوی و باز قوی : نمک خنثی -----> PH=7

اسید قوی و باز ضعیف : نمک اسید -----> PH<7

اسید ضعیف و باز قوی : نمک بازی -----> PH>7

به این PH ، PH نقطه هم ارزی می گویند .

نقطه پایانی ، مقدار اسید یا بازی است که در آزمایش سنجش حجمی با توجه به تغییر رنگ شناساگر بدست می آید . می دانیم در آزمایش سنجش حجمی برای تشخیص کامل شدن واکنش از شناساگر استفاده می شود به این ترتیب که پایان آزمایش با تغییر رنگ شناساگر تعیین می شود ، از طرفی شناساگرهای مختلف در PH های مختلف تغییر رنگ می دهند که ممکن است با PH نطقه هم ارزی یکسان نباشد . بنابراین نقطه پایانی و هم ارزی یکسان بدست نخواهد آمد .

# هر چه PH تغییر رنگ یک شناساگر به PH نقطه هم ارزی نزدیکتر باشد ، آزمایش سنجش حجمی دقیق تر خواهد بود .

اسید و باز
..................................................
پیش دانشگاهی - فرق اسید قوی با اسید غلیظ
منظور از اسید قوی ، اسیدی است که بطور کامل یونیزه شود . مانند HCl, HClO4

ولی منظور از اسید غلیظ ، محلولی از اسید با مولاریته زیاد است . مانند محلولی با مولاریته بالا از HNO2 ، HF , H2SO4 . یعنی اسید غلیظ می تواند قوی یا ضعیف باشد .

اسید و باز
..................................................
پیش دانشگاهی - حفاظت کاتدی
منظور از حفاظت کاتدی قرار دادن فلز مورد نظر در مجاورت فلز کاهنده تر می باشد . در این صورت هنگام واکنش ، فلزمورد نظر در مقابل فلز کاهنده تر نقش کاتد داشته و فلز کاهنده تر اکسایش می یابد . بدین ترتیب فلز مورد نظر در مقابل اکسایش که همان خوردگی است حفاظت می شود . به این روش حفاظت ، حفاظت کاتدی گفته می شود.

به عنوان مثال برای حفاظت آهن در مقابل خوردگی آنرا در مجاورت روی (Zn) یا منیزیم Mg) قرار می دهند . بدین ترتیب آهن در مقابل این فلزات کاتد بوده و این فلزات با از دست دادن الکترون اکسایش می یابند .



الکتروشیمی
..................................................
پیش دانشگاهی - قدرت اسیدی کربوکسیلیک اسیدها
در کربوکسیلیک اسیدهای راست زنجیر هرچه تعداد اتمهای کربن افزایش یابد قدرت اسیدی کاهش می یابد ، زیرا گروههای کربنی ، گروههای الکترون دهنده می باشند که از میزان بار مثبت هیدروژن اسیدی گروه کربوکسیل می کاهند . بنابراین قدرت اسید ی اتانوئیک اسید از پروپانوئیک اسید بیشتر است .

از طرفی هالوژنها الکترون کشنده هستند و موجب افزایش قدرت اسیدی کربوکسیلیک اسید می شوند ، بطوریکه هر چه هالوژن الکترونگاتیوی بیشتری داشته باشد ، قدرت اسیدی را بیشتر افزایش می دهد . بنابراین فلوئورواتانوئیک اسید از اتانوئیک اسید قدرت اسیدی بیشتری خواهد داشت و در نهایت قدرت اسیدی بصورت زیر خواهد بود :

فلوئورواتانوئیک اسید > اتانوئیک اسید > پروپانوئیک اسید

در مورد فلوئورو اتانوئیک اسید و کلرواتانوئیک اسید نیز چون الکترونگاتیوی فلوئور از کلر بیشتر است ، قدرت اسیدی این دو اسید بصورت زیر است :

فلوئورواتانوئیک اسید > کلرواتانوئیک اسید

اسید و باز
+ نوشته شده در  پنجشنبه سیزدهم بهمن 1390ساعت 3:26 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

جالب و شنیدنی

هنگامی که الکتون‌ها سوار اتوبوس زیرلایه می شوند،

 نخست هر یک از آنها یک صندلی دوتایی را

 برای نشستن انتخاب می کنند. الکترون‌هایی که دیرتر

 می رسند، اگر صندلی دوتایی خالی پیدا نکنند،

 کنار  الکترون‌های نشسته می نشینند. ما هم همین

 کار را می کنیم، مگر نه؟

+ نوشته شده در  یکشنبه نهم بهمن 1390ساعت 2:42 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

شعاع اتمی و انرژی شبکه بلور

به نظر شما در انرژی شبکه بلور بین دو یون بار بیشتر تاثیر می گذارد یا انداره شعاع؟ در بین بارها بار کاتیون بیشتر تاثیر می گذارد یا آنیون؟
1) در انرژی شبکه بار یون تاثیر گذارتر از اندازه ی یون است زیرا با افزایش بار یون، جاذبه ی الکترواستاتیک بین یونها افزایش می یابد.
همچنین بار کاتیون و بار آنیون به یک اندازه تاثیرگذار خواهد بود زیرا مهم میزان بار یون یا همان قدر مطلق بار است و منفی و مثبت بودن آن تفاوتی ندارد.
از اینرو برای تعیین انرژی شبکه در درجه اول به بار یون ها نگاه می کنیم بدین ترتیب که هرچه بار یون ها بیشتر باشد چگالی بار روی آنها نیز بیشتر خواهد بود لذا انرژی  شبکه ي ان   بیشتر می شود.

2) اگر بار یون ها برابر بود به شعاع یون ها توجه می کنیم بدین ترتیب که هرچه شعاع یون ها   

كوچك تر باشد چگالی بار روی آنها بیشتر بوده و انرژی شبکه بیشتر می شود.

+ نوشته شده در  جمعه هفتم بهمن 1390ساعت 7:11 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

مطالب شیمی 2

توضیحات:الکترونهای برانگیخته شده ، هنگام برگشت به ترازهای پایین تر ، انرژی اضافی خود را بصورت نوری با طول موج معین آزاد می کند . چنانچه این نورها را از منشور عبور دهیم و بر فیلم حساس عکاسی اثر دهیم ، طیفی بدست می آید که شامل تعدادی خطوط جدا از هم می باشد . به این طیف ، طیف خطی نشری اتم گفته می شود زیرا از نور منتشر شده توسط اتم بدست آمده و شامل خطوط جدا از هم می باشد. با توجه به اینکه ترازهای انرژی هر اتم خاص همان اتم بوده و کوانتومی میباشند و الکترونها نیز دارای انرژی کونتومی هستند ، لذا طیف نشری خطی هر اتم خاص همان اتم بوده و مانند اثر انگشت برای شناسایی آن اتم استفاده می شود . چنانچه عنصری نور در ناحیه مرئی با رنگ مشخصی تولید کند یک راه ساده شناسایی آن عنصر آزمایش شعله است . تصویر انواع حالتهای سقوط الکترون در اتم هیدروژن را نشان می دهد . ( اتم هیدروژن فقط دارای ترازهای اصلی است ) به ازای هر یک از این خطوط ، یک خط نشری در طیف خطی هیدروژن ظاهر می شود و مربوط به یک طول موج معین است . در بین تمام این سقوطهای الکترونی ، فقط طول موج چهار تای آنها در ناحیه مرئی قرار دارد و نور در ناحیه مرئی میدهند ، که مربوط به سقوط الکترون از ترازهای 3 ، 4 ، 5 و 6 به تراز 2 است که در تصویر بصورت رنگی نشان داده شده اند. (سری بالمر ) ، مابقی خطوط در ناحیه فرابنفش ( سری لیمان ) و فروسرخ ( سری پاشن و براکت ) قرار دارند که در تصویر با رنگ مشکی نشان داده شده اند . خط طیفی مربوط به سقوط الکترون از تراز 7 به 2 نیز در ناحیه فرابنفش قرار دارد .





توضیحات:امواج الکترومغناطیس ، امواجی با طول موجهای مختلف می باشند که قسمت کوچکی از آن قابل مشاهده بوده و به آن نور گفته می شود . هر طول موج آنها کاهش یابد ،انرژی موج بیشتر شده و قدرت نفوذ بیشتری پیدا میکند . این امواج را با توجه به طول موجشان ( از کوتاه به بلند ) به ترتیب زیر دسته بندی میکنند : اشعه گاما - اشعه ایکس - فرابنفش - مرئی - فروسرخ - بیسیم - رادیویی ناحیه مرئی از طول موج 400 تا 700 نانومتر است . این ناحیه در واقع خود شامل نورهای با رنگهای مختلف است . که همان طیف رنگی نور خورشید می باشد . نور خورشید تمام طول موجهای ناحیه مرئی را دارا می باشد . اما نور نشری اتمهای برانگیخته فقط ممکن است تعدادی از این طول موجها را داشته باشد. به همین دلیل طیف نور خورشید پیوسته ولی طیف نشری اتمهای برانگیخته شده ، خطی می باشد. تصویر امواج الکترومغناطیس را با طول موجهای مختلف از گاما تا رادیویی را نشان می دهد . این امواج کاربردهای مختلف دارند که کاربرد هر یک را بصورت تصویر زیر آن نشان داده است . طیف رنگی نشان داده شده در پایین ، همان طیف نور خورشید است که کربوط به ناحیه مرئی است . در این طیف رنگ بنفش کمترین طول موج ( 400 نانومتر) و رنگ قرمز بیشترین طول موج ( 700 نانومتر ) را دارا می باشد.



 توضیحات:در اتم هیدروژن جون فقط دارای یک الکترون است ، نیروی دافعه بین الکترونها مانند دیکر اتمها وجود نداشته و موجب شده است ترازهای فرعی در اتم هیدروژن انرژی یکسان داشته باشند . به عبارت دیگر اتم هیدروژن فقط دارای ترازهای اصلی انرژی است . در صورتی که اتمهای چند الکترونی دارای ترازهای فرعی نیز هستند . به همین دلیل بور فقط توانست طیف نشری خطی اتم هیدروژن را توسط مدل اتمی خود توضیح دهد . بور در مدل اتمی خود فقط به ترازهای اصلی توجه کرده بود و ترازهای فرعی را بررسی نکرده بود .تصویر ترازهای انرژی در اتم هیدروژن را نشان می دهد . همانطور که گفته شد ترازهای فرعی هر تراز اصلی ، انرژی یکسان دارند.






توضیحات:به هر یک از لایه های الکترونی اطراف هسته اتم تراز اصلی انرژی گفته می شود . در اطراف هسته اتم 7 تراز انرژی وجود دارد که از داخل به خارج شماره گذاری می شوند . هر چه از هسته دورتر می شویم انرژی تراز بیشتر شده و همچنین اختلاف انرژی بین ترازها کمتر می شود . هر چه الکترون در ترازهای پایینتر باشد ، انرژی آن کمتر خواهد بود .بنابراین الکترونها برای رفتن به ترازهای بالاتر بایستی از محیط انرژی جذب کنند (Absorbtion) و هنگام برگشتن به ترازهای پایینتر ، انرژی به محیط می دهند ( فقط نور منتشر می کنند )(Emission ) تصویر ترازهای اصلی انرژی اطراف هسته اتم را بصورت پله هایی نشان داده است . فاصله بین پله ها هر چه بالاتر میرویم کمتر شده و بالا رفتن با جذب انرژی و پایین آمدن با آزاد شدن انرژی همراه است.




توضیحات:هنگامی که یک اتم فلز با از دست دادن الکترون به یون پایدار خود تبدیل شده و تشکیل کاتیون می دهد . شعاع آن بشدت کاهش می یابد زیرا با از جدا شدن الکترون ، الکترونهای باقیمانده با شدت بیشتری توسط هسته جذب می شوند و همچنین یکی از لایه های الکترونی اتم کم می شود . می توان گفت کاتیون یک عنصر ، همواره شعاع کمتری از اتم خنثی همان عنصر دارد . به شعاع یون پایدار اتم شعاع یونی گفته می شود . تصویر شعاع اتمی و شعاع یونی فلزات قلیایی و قلیایی خاکی را نشان می دهد . شعاع یونی هر فلز از شعاع اتمی آن کوچکتر است . #- در یک گروه از بالا به پایین ، شعاع اتمی و شعاع یونی افزایش می یابد . #- شعاع اتمی و شعاع یونی فلزات قلیایی خاکی از فلزات قلیایی کمتر است . علت آن افزایش بار موثر هسته است . 





توضیحات:تصویر تغییرات شعاع اتمی را در گروه و دوره نشان می دهد . بطورکلی در گروه از بالا به پایین شعاع اتمی افزایش و در دوره از چپ به راست شعاع اتمی کاهش می یابد . بنابراین بزرگترین اتمها در سمت چپ و پایین جدول و کوچکترین اتمها در سمت راست و بالای جدول قرار دارند . #- در هر دوره شعاع فلزات از نافلزات بیشتر است .







توضیحات:میزان تمایل یک اتم برای جذب جفت الکترونهای اشتراکی را الکترونگاتیوی آن اتم می گویند . هر چه اکترونگاتیوی یک اتم بیشتر باشد خواص فلزی آن کمتر و خواص نافلزی آن بیشتر خواهد بود . بطوریکه فلزات کمترین و نافلزات بیشترین مقدار الکترونگاتیوی را دارند . تصویر تغییرات الکترونگاتیوی و شعاع اتمی عناصر را در دوره و گروه نشان می دهد : #- در هر دوره از چپ به راست الکترونگاتیوی افزایش می یابد ، بنابراین در یک دوره از چپ به راست خواص فلزی کاهش و خواص نافلزی افزایش می یابد . هر دوره جدول ( بجز دوره 1 ) با یک فلز قلیایی شروع و به یک هالوژن و گاز نجیب ختم می شود . #- در هر گروه از بالا به پایین الکترونگاتیوی کاهش می یابد . بنابراین در هر گروه از بالا به پایین خواص فلزی افزایش و خواص نافلزی کاهش می یابد . # - در بین تمامی عناصر فلوئور بیشترین مقدار الکترونگاتیوی و سزیم کمترین مقدار الکترونگاتیوی را دارند . فلوئور قویترین نافلز و سزیم قویترین فلز می باشد .#- هر چه شعاع اتمی کاهش می یابد ، تاثیر هسته بر الکترونهای لایه ظرفیت بیشتر شده و الکترونگاتیوی بیشتر می شود . میتوان گفت شعاع اتمی با الکترونگاتیوی رابطه عکس دارد .





توضیحات:انرژی لازم برای جدا کردن اولین الکترون اتم را انرژی نخستین یونش می گویند . در یک گروه انرژی نخستین یونش از بالا به پایین کاهش می یابد و در یک دوره از چپ به راست انرژی نخستین یونش افزایش می یابد . البته در گروه 13 و 16 انرژی نخستین یونش کاهش می یابد . تصویر تغییرات انرژی نخستین یونش عناصر اصلی ( گروههای 1،2، 13 تا 18 ) جدول تناوبی را بصورت سه بعدی نشان می دهد . انرژی نخستین یونش فلزات کمتر از نافلزات است و در هر دوره گاز نجیب بیشترین انرژی یونش و فلز قلیایی کمترین انرژی یونش را دارد . همچنین هلیم بیشترین و سزیم کمترین انرژی نخستین یونش را در بین تمامی عناصر دارند .





توضیحات:اتمها ذراتی کروی شکل هستند که از حرکت الکترونها در اطراف هسته بوجود آمده اند . برای مقایسه حجم اتمها برای آنها شعاع اتمی در نظر گرفته شده است که به صورتهای مختلف اندازه گیری می شود :1- شعاع کووالانسی : نصف فاصله بین هسته های دو اتم یکسان که با هم تشکیل پیوند کووالانسی داده اند . که همان نصف طول پیوند کووالانسی بین دو اتم یکسان است . اگر دو اتم متفاوت با هم تشکیل پیوند داده باشند ، طول پیوند آنها برابر با مجموع شعاع کووالانسی دو اتم است . 2- شعاع واندروالسی : نصف فاصله بین هسته های دو اتم یکسان که با هم مماس شده اند . تصویر شعاع واندروالسی ( VDW redius ) و شعاع کووالانسی را نشان می دهد . در مورد گازهای نجیب فقط می توان شعاع واندروالسی را تعیین نمود ولی برای دیگر نافلزات می توان هم شعاع واندروالسی و هم شعاع کووالانسی را تعیین کرد . در شکل مولکولهای دو اتمی یک نافلز در حالت جامد را نشان می دهد ( مثلا ید ) که برای آن هم شعاع کووالانسی و هم شعاع واندوالسی تعیین شده است .
 



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه هفتم بهمن 1390ساعت 6:54 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

طلای كثیف

آشنایی با اصول مدیریت زباله‌های خانگی

یكی از شاخص‌‌های مهم در محیط زیست، نوع برخورد با انواع زباله‌‌ها است. امروزه تولید انبوه زباله از مشكلات دنیای مدرن است. در بسیاری از جوامع، مشكل اساسی تولید، توزیع و مصرف کالا نیست، بلكه مشكل اصلی از بین بردن بقایا و فضولات كالا‌هاست.

انباشت زباله

مدفون كردن و سوزاندن زباله‌‌ها از راهكار‌هایی است كه بسیاری از كشور‌ها از جمله ‌ایران به آن دست می‌ زنند، اما بهترین راه مقابله با زباله‌‌ها، جداسازی و بازیافت آنهاست تا دوباره به روند تولید بازگردند.

بهره‌گیری مجدد زباله و بازیافت آن كار ساده‌ای نیست و نیاز به زیرساخت‌‌های علمی‌ و فنی و فرهنگی دارد. شاید بخش فرهنگی در‌این كار از همه مهم تر باشد. شهروندان باید به گونه‌ای آموزش ببینند كه در تولید زباله نقش كمتری داشته باشند و همچنین جداسازی اولیه زباله‌‌ها را در منزل انجام دهند تا كار بازیافت آنها آسان‌تر شود. در كشور ما روزانه 40 هزار تن زباله تولید می ‌شود كه حدود 50 درصد از آنها دفن می‌ شوند، در حالی كه 90 درصد از مواد موجود در زباله‌‌ها قابل بازیافت است.

زباله نیست، طلاست

زباله در فرهنگ لغت به فضولات جامد، نیمه جامد یا مایعی گفته می ‌شود كه به درد نخور بوده و دور ریخته می‌ شود. اما آیا زباله‌‌های خانگی هم در‌این تعریف جای می‌ گیرند؟ بدون شك زباله‌‌های خانگی اگر تفكیك شوند و مدیریت صحیحی در بازیافت آنها اعمال شود می ‌توانند، بخشی از سرمایه‌‌های ملی را باز گردانند.

مهم ترین زباله‌‌های خانگی عبارت‌اند از: پس مانده‌‌های مواد خوراكی، كاغذ، شیشه، فلزات، پلاستیك و پارچه. به دلیل افزایش جمعیت، زباله‌‌های شهر‌ها نیز افزایش یافته است. از آن گذشته، رواج فرهنگ مصرف سبب شده در شهر‌های بزرگی چون تهران، هر فرد روزانه 900 گرم زباله تولید كند.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه دوم بهمن 1390ساعت 10:57 قبل از ظهر  توسط asadi_s95   | 

 

زباله را ببینید، حتی زباله هم بکار می آید.

 

 برای همین نام «طلای کثیف» به آن

 

داده‌اند. چه قدر بد است که از ما کاری

 

برنیاید.

+ نوشته شده در  یکشنبه دوم بهمن 1390ساعت 10:51 قبل از ظهر  توسط asadi_s95   | 

 تعیین دقیق زمان مرگ

...

تعیین دقیق زمان مرگ در جرم شناسی بسیار اهمیت دارد.اندازه گیری غلظت پتاسیم مایع زجاجیه روشی است که بیش از سه دهه از پیشنهاد و بررسی ان میگذرد.مصونیت ماده زجاجیه از آلودگی ،خون و باکتریها پس از مرگ ،سهولت نمونه برداری و عدم نیاز به کالبدشکافی از مزایای این روش محسوب می شود.تجزیه پتاسیم زجاجیه با دو روش الکترودهای یونی ویژه که یک روش پتانسیل سنجی است و نور سنجی شعله ای که یک روش طیف سنجی است انجام می گیرد.سپس مقدار پتاسیم بدست آمده با منحنیهای استاندارد غلظت یون پتاسیم بر حسب زمان مرگ که برای دو گروه سنی کودکان وبزرگسالان مجزاست،مقایسه می شود.

+ نوشته شده در  شنبه یکم بهمن 1390ساعت 1:54 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

 یون های تک اتمی

به هر یونی که از یک اتم آن هم بر اثر گرفتن یا از دست دادن یک یا چند الکترون تشکیل می شود یون تک اتمی می گویند.

فلزهای گروه اول با از دست دادن یک الکترون تبدیل به کاتیون با بار +۱ میشوند مثل Na+

فلزهای گروه دوم ، با از دست دادن دو الکترون تبدیل به کاتیون ۲+ می شوند مثل  ۲+ Mg

نافلزهای گروه ۶۱ با گرفتن دو الکترون به آنیونی با بار ۲- تبدیل می شوند مثل ۲- O               

نافلزهای گروه ۷۱ با گرفتن دو الکترون به آنیونی با بار ۱- تبدیل میشوند مثل Cl-

بعضی فلزهای واسطه بدون داشتن آرایش الکترونی گاز نجیب به پایداری می رسند. برخی از این عنصرها می توانند یونهایی با بار متفاوت داشته باشند مثل

   Fe و   ۲+    Fe یا ۳+ Mn   و۳+ Mn

این یونها را به ترتیب یون  را به ترتیب آهن (II  ) و یون آهن (III) یا یون منگنز (II) و یون منگنز (III) می نامند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه یکم بهمن 1390ساعت 1:45 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

خلاصه فصول پایه سوم تجربی

خلاصه فصول پایه سوم تجربی را در ادامه مطلب ببینید...

.

.

.

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم دی 1390ساعت 11:0 قبل از ظهر  توسط asadi_s95   | 

فن‌ آوري نانو چيست؟

فن‌‌آوري نانو به معناي توليد و كنترل مواد، و فعاليت در مقياس نانومتر ( ده به توان 9- متر) است. بنابراين فن‌‌آوري نانو رويكرد جديدي در تمام علوم است.

توليد به روش نانو:

مواد از كنار هم قرار گرفتن اتم‌ها و مولكول‌ها ساخته مي‌شوند؛ اما نحوه‌ي قرار گرفتن اين ذرات در كنار هم و نظم ساختاري آنها، خواص يك ماده را تعيين مي‌كند. مثلا متفاوت بودن چيدمان اتم‌هاي كربن و نحوه‌ي ارتباط آنها با يكديگر، تنها دليل متفاوت بودن الماس و گرافيت ( دوده ) است. در فن‌آوري نانو، اتم‌ها را هر طور كه بخواهيم در كنار هم قرار مي‌دهيم. به اين ترتيب امكان كنترل خواص ذاتي مواد از جمله دماي ذوب ، استحكام و حتي رنگ، بدون تغيير در تركيب آنها به وجود مي‌آيد. در مجموع توليداتي كه به كمك فن‌آوري نانو ساخته مي‌شوند، داراي خصوصيات فيزيكي غيرعادي هستند. دو مورد از حياتي‌ترين دستگاهها در فن‌آوري نانو كه هنوز ساخته نشده‌اند،ْْ نانورايانه‌ها ْْ و ْْمونتاژ‌ كننده‌ي نانو ْْ هستند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هشتم دی 1390ساعت 10:26 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

یک خاطره

دکتر شریعتی : «کلاس پنجم که بودم پسر درشت هیکلی

در ته کلاس ما می نشست که برای من مظهر

 تمام چیزهای چندش آور بود ،آن هم به سه دلیل ؛

اول آنکه کچل بود، دوم اینکه سیگار می کشید

 و سوم - که از همه تهوع آور بود-

اینکه در آن سن و سال، زن داشت.

 

!... چند سالی گذشت یک روز که با همسرم از خیابان می گذشتیم،

آن پسر قوی هیکل ته کلاس را دیدم در حالیکه

زن داشتم ،سیگار می کشیدم و کچل شده بودم

و تازه فهمیدم که :

 

خیلی اوقات آدم از آن دسته چیزهای بد

دیگران ابراز انزجار می کند که

 در خودش وجود دارد

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هشتم دی 1390ساعت 10:21 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

مطالب جالب در مورد آب!!!!

حتما شنیدید که همه ی ذرات هستی به نوعی تسبیح خدا میگند يك محقق ژاپني با انتشار يافته‌هاي تحقيقات خود مدعي شد كه مولكول‌هاي آب نسبت به مفاهيم انساني تأثيرپذيرند. نظريه اين محقق ژاپني كه تاكنون از سوي مؤسسات علمي فيزيكي و زيست‌شناسي مورد تأييد قرار گرفته است، مبتني بر بررسي نمونه‌هاي فراواني از كريستال‌هاي منجمدشده آب و مقايسه آن با يكديگر است. دکتر ایموتو به آب گفته دوست دارم. آب رو منجمد کرده و مولکولش رو زير ميکروسکوپ ديده. مولکول بسيار قشنگ بوده. بعد به آب گفته دوست ندارم. مولکولش بسيار زشت شده. يا به آب گفته اين کارو بکن. مولکول زشت شده. بعد گفته بيا با هم اين کارو انجام بديم و مولکول قشنگ شده. اين موضوع در تمام مجامع علمی دنيا مورد بررسی قرار گرفته و تاييد شده همچنین دانش آموزی به نام حميده بيطرف در ايران به بررسي تاثير انواع صدا و نوشته بر ريزساختار و درشت ساختار مواد مختلف پرداخته و ضمن اشاره به اثر عوامل مذكور بر ساختار مواد در حالت مايع، تاثير آن را در ساختار حالت جامد مواد مختلف مانند يخ، آلياژ قلع، جيوه، نبات و سولفات مس نشان مي‌دهد. دانه‌بندي مواد وقتي در حالت مايع در معرض صداي دلنشين، موسيقي آرام و نوشته با مفاهيم خوب قرار مي‌گيرد، حالت منظم و در مقابل صداي ناهنجار، موسيقي تند يا نوشته با مفاهيم بد حالت نامنظم و در معرض آهنگ مذهبي (صوت قرآن) و نوشته‌هاي مذهبي منظم‌ترين و زیباترین حالت خود را به دست مي‌آورد.(منبع) «ايموتو»، تغييرات مولكولي آب را به وسيله تكنيك‌هاي عكسبرداري و مشاهده ميكروسكوپي به صورت سند و مدرك درآورده است. به اين صورت كه وي قطراتي از آب را به صورت يخ درآورده و سپس آنها را در يك فضاي تاريك ميكروسكوپي مورد آزمايش كه از قابليت‌هاي عكاسي برخوردار بوده، قرار داده است. تحقيقات وي، آشكارا تغيير شكل ساختار مولكول آب را به نمايش گذاشته است و اثر محيط بر ساختار آب را نشان مي‌دهد.....

.

.

. ادامه مطلب رو ببین
 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هشتم دی 1390ساعت 9:52 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

كات كبود ( سولفات مس دو )

كات كبود ( سولفات مس دو ) يا زاج آبي كبود يا زاج آبي داراي فرمول CuSO4,5H2O مي باشد كه از واكنش سولفوريك اسيد با مس اكسيد طي عمل تبلور تهيه مي‌شود و كاربرد آن در كشاورزي براي دفع آفات ، تصفيه آب و ماده نگاه‌دارنده چوب مي باشد. كات كبود CuSO4.5H2Oنيز به دليل خواص مولكولي خود باعث جلوگيري از رشد جلبك ها مي شود و به همين دليل به هنگام ذخيره آب تصفيه شده به آب مي افزايند. كات كبود همچنين در صنايع شيميايي دباغي و صنايع پوست و نيز در رنگ سازي و ساخت ابريشم مورد استفاده قرار مي گيرد. مس سولفات آبي رنگ است و در اثر آزمون شعله، رنگ شعله را به رنگ سبز در مي اورد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هشتم دی 1390ساعت 8:52 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

قانون اول ترمودینامیک که به عنوان قانون بقای کار و انرژی نیز شناخته می‌شود، می‌گوید که حالت تعادل ماکروسکوپی یک سیستم با کمیتی به نام انرژی درونی (U) بیان می‌شود. انرژی درونی دارای خاصیتی است که برای یک سیستم منزوی (ایزوله) داریم:

U=مقدار ثابت

اگر به سیستم اجازهٔ برهم‌کنش با محیط داده شود، سیستم از حالت ماکروسکوپی اولیهٔ خود به حالت ماکروسکوپی دیگری منتقل می‌شود که تغییر انرژی درونی را برای این تحول (فرآیند) می‌توان به شکل زیر نشان داد:

ΔU = QW

که در این فرمول W، کار ماکروسکوپی انجام شده توسط سیستم در برابر نیروی خارجی و Q مقدار گرمای جذب شده توسط سیستم در طی این فرآیند است.

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هشتم دی 1390ساعت 8:36 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

دانستنی های شیمی

هیچ تا به حال دقت کرده اید که چرا برخی از شربتها یی که به صورت پودر وجود دارند برای استفاده نیازی به شکر ندارند یا به اصطلاح suger free هستند، و تنها اندکی از این پودر می تواند ۱.۵لیتر آب را شیرین کند.این امر به این علت است که در این شربتها کریستالهای ریز ساخارین که ۳۰۰ برابر ازشکر شیرین تر اند وجود دارند.
آیا شنیده اید که ساخارین می تواند سرطانزا باشد (این امر بر روی موشها مثبت بوده است.)
.
آیا میدانستید تمامی فلزات بجز آنتیموان و بیسموت در مواقع انجماد ، حجمشان کاهش می یابد ؟
.

آیا میدانستید كه در حالت عادی تنها دو عنصر به حالت مایع داریم یكی جیوه معروف ودیگری برم.
.
برم یكی از معروفترین تركیبات اصلی ساخت بمب دودزا و گاز اشك آور است.
.

FE2O3 خاک سرخ ایرانی در جزیره هرمز شهرت دارد و به عنوان رنگ سره ارزان قیمت در مواد آرایشی به کار می رود
+ نوشته شده در  دوشنبه دوازدهم دی 1390ساعت 10:49 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

چگوگی تولید متان

 متان چگونه تولید می‌شود؟' وقتی که شما:
• زباله هایتان را به محل دفن زباله می‌فرستید،
• حیواناتی مثل گاو، گوسفند و ... را برای تولید لبنیات و گوشت پرورش می‌دهید،
• در شالیزار برنج می‌کارید،
• زغالسنگ استخراج می‌کنید.
اتومبیلها و کارخانه‌هایی هم که مایحتاج روزانه ما را تولید می‌کنند، مقادیر زیادی از انواع گازهای گلخانه‌ای را به هوا می‌فرستند.
چرا نمی‌خواهیم زمین گرمتر بشود؟
بعضی وقتها مسائل کوچک می‌توانند به مشکلات بزرگی تبدیل شوند! مثلاً به مسواک زدن دندانهایتان فکر کنید. اگر شما یک روز مسواک نزنید، هیچ اتفاق خاصی نمی‌افتد، اما آیا می‌دانید اگر یک ماه دندانهایتان را مسواک نزنید، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ این همان چیزی است که برای زمین نیز اتفاق می‌افتد. اگر دمای هوا فقط چند روز، بالاتر از حد طبیعی باشد، چندان مهم نیست- چون دمای زمین تقریبا ثابت می‌ماند. اما اگر دمای هوا مدت زیادی بطور مداوم بالا برود، کره زمین با مشکلاتی مواجه خواهد شد.
دمای متوسط زمین در طول قرن گذشته تقریبا ۵/۰ درجه سانتیگراد افزایش یافته‌است؛ دانشمندان انتظار دارند که در طول ۱۰۰ سال آینده متوسط دمای زمین ۵/۱ تا ۵/۳ درجه سانتیگراد افزایش یابد. شاید فکر کنید "این که چیزی نیست"، اما همین مقدار می‌تواند آب و هوای زمین را به طور بی سابقه‌ای تغییر دهد. زمانیکه این پدیده رخ دهد، ممکن است تغییرات بزرگی در سطح آب اقیانوسها، مزارع کشاورزی و هوایی که تنفس می‌کنیم یا آبی که می‌نوشیم، رخ دهد.
چه اتفاقی ممکن است بیفتد؟
در صورتیکه آب و هوا تغییر کند، آب و هوای جایی مثل شهرکرد- که هوای سرد و کوهستانی دارد- گرمتر می‌شود یا مثلاً هوای بندر عباس گرم و خشک تر می‌شود. البته ممکن است تغییر آب و هوا برای شهرکردی‌ها خوشایند باشد، اما همه تاثیرات ناشی از آن خوشایند نیست. زیرا ممکن است این تغییرات با افزایش بلایای طبیعی مثل سیل و طوفان همراه باشد.
اگر دمای کره زمین زیاد شود، تعداد روزهای گرم سال افزایش می‌یابد و در نتیجه بیماریهای ناشی از گرما مثل گرمازدگی و مالاریا زیاد می‌شود. بد نیست بدانید که معمولاً کودکان و سالمندانی که در کشورهای فقیر زندگی می‌کنند، بیشتر در معرض خطر ابتلاء به این بیماریها قراردارند. زیرا این کشورها سرمایه لازم برای مبارزه با این بیماریهارا ندارند.
با گرم شدن آب و هوا و تاثیر آن بر مزارع کشاورزی، منابع غذایی انسان‌ها کاهش می‌یابد، آب بیشتری بخار می‌شود و در نتیجه انسان‌ها با کمبود آب شیرین مواجه خواهندشد. این تغییرات بر روی حیوانات و گیاهان هم تاثیر منفی می‌گذارد. اگر این تغییرات به آرامی اتفاق بیفتد، جانوران و گیاهان خود را با آن وفق می‌دهند، اما اگر این تغییرات خیلی سریع اتفاق بیفتد، حیات وحش با خطرات جدی روبرو می‌شوند. مثلاً پرندگان و جانورانی که در فصلهای مختلف سال به جاهای دیگر مهاجرت می‌کنند، ممکن است مکان مناسبی را برای مهاجرت پیدا نکنند و یا غذایی برای خوردن نداشته‌باشند.
مقدار آب دریاها در اثر ذوب شدن یخهای قطبی افزایش می‌یابد و از سوی دیگر بر اثر افزایش دما، آب دریاها و اقیانوسها منبسط می‌شود. اگر آب اقیانوس منبسط شود، فضای بیشتری را اشغال می‌کند و در نتیجه سطح آب دریاها بالا می‌آید. سطح آب دریا ممکن است در قرن آینده چند سانتیمتر یا حداکثر ۱ متر بالا بیاید. در اینصورت مردمی که خانه‌هایشان در کنار ساحل دریا قرار دارد و جزیره‌نشینان، خانه‌های خود را از دست می‌دهند و مزارع ساحلی هم به زیر آب می‌روند. در اثر بالا آمدن آب دریا منابع آب شیرین نیز غیرقابل استفاده می‌شوند.

+ نوشته شده در  شنبه دهم دی 1390ساعت 8:23 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

گازهای گلخانه ای چیست؟

آیا شما تا حالا یك گلخانه دیده اید؟ گلخانه یك اتاق شیشه‌ای است كه نور خورشید از شیشه‌های آن به داخل می‌تابد و هوای گلخانه را گرم می‌كند اما شیشه‌های گلخانه اجازه نمی‌دهند كه این هوای گرم از گلخانه خارج‌شود.جو یا هوایی كه در اطراف ماست، شبیه یك گلخانه است گازهای گلخانه‌ای در جو درست مثل شیشه‌های گلخانه عمل می‌كنند نور خورشید پس از عبور از لایه‌های گازهای گلخانه‌ای وارد جو زمین می‌شود. زمانی كه نور خورشید به سطح زمین می‌رسد، مقداری از انرژی گرمایی آن توسط خاك، آب و سایر موجودات جذب می‌شود. مقداری هم در جو زمین می‌ماند و باقیمانده آن به فضا برمی‌گردد. اگر مقدار گازهای گلخانه‌ای در جو از حد طبیعی آن بالاتر باشد، انرژی كمتری به فضا برمی‌گردد، در نتیجه جو زمین گرم تر می‌شود و به دنبال آن دمای كره زمین بالا می‌رود.اثر گلخانه‌ای، كره زمین را به اندازه‌ای گرم نگه می دارد كه ما انسان ها بتوانیم بر روی آن زندگی كنیم اما اگر اثر گلخانه ای شدت یابد، ممكن است دمای زمین به قدری زیاد شود كه ما و بقیه گیاهان و جانوران نتوانیم گرمای آن را تحمل كنیم.

greenhouect


گازهایی که باعث اثر گلخانه‌ای در جو می‌شوند، به گازهای گلخانه‌ای معروفند. این گازها می‌توانند تا مدت زیادی حرارت را در خود نگه دارند، و امروزه اضافه شدن بیش از حد گازهای گلخانه‌ای به جو زمین، باعث افزایش دمای زمین شده‌است. از مهم‌ترین این گازها می‌توان از بخار آب و دی‌اکسیدکربن نام برد. از دیگر گازهای گلخانه‌ای می‌توان متان را نام برد که دراثر خوردن چوب توسط موریانه تولید می‌شود.
گازهای گلخانه‌ای عبارت‌اند از ترکیبات گازی که در «اثر گلخانه‌ای» نقش دارند. عمده ترین گازهای طبیعی از این دسته عبارت‌اند از: بخار آب (۶۰ درصد)، دی اکسید کربن (۲۶ درصد) و اوزون. دیگر گازها که اهمیت کمتری دارند عبارت‌اند از: متان، اکسید نیتروژن، سولفید هگزافلوراید، هالوکربنها مثل فرئون و دیگر CFCها.
ترکیبات گازی عمده اتمسفری یعنی اکسیژن و نیتروژن (N2 and O2) جزء گازهای گلخانه‌ای محسوب نمی‌شوند به این دلیل که گازهای دو ملکولی همسان مثل: N2, O2, H۲ و غیره نقشی در جذب اشعه فروسرخ ندارند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه دهم دی 1390ساعت 8:22 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

بازده درصدی واکنش های شیمیایی

در بسیاری از واکنش های شیمیایی برای تهیه مواد شیمیایی، معمولاً مقدار فراورده به دست آمده از واکنش در شرایط آزمایشگاهی، کمتر از مقدار محاسبه شده است.

 

مقدار فراورده کمتر معمولاً به علت:

 

الف) ایجاد واکنش های جانبی در حین انجام واکنش شیمیایی اصلی

ب) اشکال در جداسازی مواد از هم

ج) و یا وجود مواد زود جوش ( یعنی دمای جوش پایین برخی از مواد ) که می تواند باعث کاهش مقدار فراورده مورد نظر باشد.

 

پس می توان با توجه به این موارد چنین گفت که:

1- در یک واکنش شیمیایی، مقدار فراورده ای که از محاسبه استوکیومتری مورد انتظار است، مقدار نظری نام دارد.

2- در یک واکنش شیمیایی، مقدار فراورده ای که در عمل تولید می شود، مقدار عملی نامیده می شود. شایان ذکر است که معمولاً مقدار عملی از مقدار نظری کمتر است.

3- بازده درصدی یک واکنش را با استفاده از رابطه ی زیر تعیین می شود:

بازده واکنش های شیمیایی

توجه: شیمی دان ها همواره درصدد افزایش بازده ی درصدی واکنش های شیمیایی در صنعت و در آزمایشگاه هستند.

 

تذکر: در رابطه ی بازده ی درصدی واکنش که در بالا نوشته شده است، همواره صورت و مخرج کسر فوق، یک نوع یکا دارند و خود کمیت در این فرمول متغیر است. یعنی گاهی جرم، گاهی حجم و گاهی حجم مولی با هم مقایسه می شود و مقدار فراورده هایی که در صورت مسئله داده می شود، همیشه مقدار عملی است.

 

بازده واکنش های شیمیایی

 

برای به دست آوردن بازده ی درصدی، مسائل این گروه را به سه دسته عمده تقسیم می کنیم:

دسته ی اول: مسائلی که در آن ها، مقدار عملی داده می شود و بازده ی درصدی مورد سوال است. در این گونه از مسائل، با توجه به مقدار واکنش دهنده ( اگر دو واکنش دهنده وجود داشته باشد، واکنش دهنده ی محدود کننده در نظر گرفته می شود. ) مقدار نظری تولید همان فراورده را با همان یکا محاسبه می شود و با توجه به رابطه بازده ی درصدی واکنش به دست خواهد آمد.

 

دسته ی دوم: مسائلی که در آن ها، بازده ی درصدی داده می شود و مقدار عملی باید محاسبه شود. در این صورت با توجه به روابط استوکیومتری، مقدار نظری فراورده ی مورد نظر محاسبه می شود و با توجه به رابطه ی بازده ی درصدی مقدار مجهول محاسبه می شود.

 

دسته ی سوم: مسائلی که در آن ها هم مقدار عملی و هم بازده ی درصدی داده می شود که در این صورت مقدار واکنش دهنده مورد سؤال است. در این گونه مسائل، با استفاده از بازده ی درصدی، مقدار نظری محاسبه می شود، در پایان با توجه به مقدار نظری فراورده های مورد نظر، مقدار واکنش دهنده ی لازم محاسبه می شود.

+ نوشته شده در  سه شنبه ششم دی 1390ساعت 2:59 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

الله اکبر جانم فدای رهبر

+ نوشته شده در  شنبه سوم دی 1390ساعت 9:46 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

شوخی شیمیایی

خدایا تمایل زنم به خرید لباس و طلا و ... را به به اندازه واکنش پذیری گازهای نجیب قراربده !

* * *

بارالها حقوق ماهیانه ام را به اندازه عدد آووگادرو بگردان

* * *

پروردگارا قانون پایستگی جرم را بر محتویات جیبم حکمفرما کن

* * *

الهی سرعت مصرف شدن حقوقم را از سرعت زنگ زدن فلزات کمتر کن

* * *

ای خدای بزرگ مرا درمقابل تهدیدات خانم بچه ها همچون الماس مستحکم بگردان

+ نوشته شده در  شنبه سوم دی 1390ساعت 5:45 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

سایت های معتبر شیمی و گرایش های اون رو ببینید

+ نوشته شده در  شنبه سوم دی 1390ساعت 2:43 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

روش شناسایی عناصر

اساس جذب اتمي بر روي تابش و جذب اتم هاي خنثي در درجه حرارتي پايين تر از طيف تابشي يعني 2000 درجه سلسيوس مي باشد.براي سنجش در اين روش نمونه ها بايد بصورت محلول باشد. در اولين قدم آزمايش محلول حاوي عنصر بوسيله يك شعله كه با هوا و استلين ميسوزد در 2000 درجه سلسيوس بخار مي شود. در اثر بخار شدن قسمت اعظم عناصر موجود در محلول به حالت خنثي در مي آيد اين درست بر عكس طيف سنج تابشي است كه فقط 5% عناصر بصورت يوني در مي آيد. بعد از بخار شدن ، اتم هاي خنثي شده توسط لامپ كاتدي(لامپ مخصوص براي هر عنصر) جذب مي شود. در اين حالت شدت اشعه تابش اوليه كمتر مي شود. تفاوت شدت دو شعاع برابر با عيار عناصر موجود در محلول است.
AAS شامل 2 نوع تک پرتوی و دو پرتوی می باشد . اجزاء AAS به طور خلاصه شامل منابع تابش آن که برای طیف نورسنج های جذب اتمی معمولاً لامپ های کاتدی توخالی و لوله های تخلیه ای گاز می باشد . تکفامساز ها و صافی ها، آشکارسازها و شناگرها از اجزاء این دستگاه هستند .

+ نوشته شده در  شنبه سوم دی 1390ساعت 2:41 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

چرا وقتی در نوشابه نمک می ریزیم گاز با فشار بیشتری آزاد می شود؟!!!!!!!

ابتدای ماجرا : هرچه دمای آب کمتر و فشار بیشتر باشد , ظرفیت پذیرش گاز بیشتری را خواهد داشت و به عنوان مثال CO2 بیشتری را در خود حل می کند. هنگام تولید نوشابه با استفاده از این خاصیت , در دماهای پایین و فشار بالا , نوشیدنی با تزریق گاز CO2 به حالت اشباع می رسد. بنابراین وقتی در نوشابه باز شود و نوشابه در دما و فشار معمولی قرار گیرد , محلول خاصیت فوق اشباع دارد یعنی مقدار CO2 حل شده در آن بیش از ظرفیت انحلال در آن دما و فشار است. چنین محلولی اگر شرایط مهیا باشد تمایل به آزاد کردن CO2 دارد. برای این کار گاز CO2 محلول باید به صورت حباب درآید یعنی مولکولهای CO2 حل شده باید در نقطه ای جمع شوند و با به هم پیوستن , یک حباب تشکیل دهند و به سطح نوشابه بیایند و از آن خارج شوند. اگر دقت کرده باشید تشکیل حباب در سطوح تماس خارجی نوشابه اتفاق می افتد یعنی در سطح نوشابه و دیواره های بطری یا دور نی . به زبان ساده این سطوح و به خصوص نا همواری های موجود روی آنها یا هر نوع ناهمگنی موجود در محیط نقش جایگاههای تجمع یا مکانهایی برای به هم پیوستن مولکولها و تشکیل حباب را بازی می کنند.به عبارت عامیانه یعنی مولکولها برای ایجاد حباب دنبال بهانه می گردند و این بهانه را در این سطوح پیدا می کنند. در این وضعیت ریختن نمک در نوشابه باعث خروج سریع تر گاز از محلول می شود...


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه یکم دی 1390ساعت 4:33 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

علت اختلاف دما در لايه هاي مختلف هوا كره چيست ؟

هوا بر اساس تغييرات دما به چهار لايه تروپوسفر، استراتوسفر ، مزوسفر و ترموسفر تقسيم مي شود:

  1. در تروپوسفر با افزايش ارتفاع ، دما كاهش مي يابد . زیرا هر چه از سطح زمین دور تر شویم گرمای منعکس شده از زمین که از خورشید گرفته است کمتر هوا را گرم می کند ، از  طرفی با افزایش ارتفاع غلظت هوا کاهش می یابد و قابلیت جذب مستقیم انرزی حرارتی خورشید به وسیله هوا کمترمی شود و دما کاهش می یابد.
  2. در استراتوسفر با افزايش ارتفاع ، دما افزايش مي يابد زيرا اوزون موجود در اين لايه پرتو هاي فرابنفش نور خورشيد را جذب مي كند و ضمن تبديل شدن به اكسيژن پرتوهاي فرو سرخ توليد
    مي كند كه موجب گرم شدن اين لايه مي شود .
  3. در مزوسفر با افزايش ارتفاع دما كاهش مي يابد زيرا در آن پديده ي گرمازايي انجام نمي شود و با افزايش ارتفاع غلظت هوا كاهش مي يابد و دما هم كاهش مي يابد .
  4. در ترموسفر با افزايش ارتفاع به علت جذب پرتوهاي فرابنفش با طول موج كوتاه دما افزايش
    مي يابد .
+ نوشته شده در  پنجشنبه یکم دی 1390ساعت 3:48 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   | 

طنز

هیدروژن با این كه وجوه مشتركی با بعضی از گروه ها  داشت نتوانست در هیچ یك از گروه‌های جدولی تناوبی اجازه‌ی اقامت كسب كند. ابتدا به سراغ قلیایی‌ها رفت    و با آن‌ها اظهار قومیّت كرد. قلیایی‌ها چون او را مانند خود پوشیده در اوربیتال  دیدند و به خصوص       شنیده بودند گاه او را با عنوان كاتیون نام می‌برند وی را در گروه خود پذیرفتند. حتی لیتیم اتاق فوقانی را به او اختصاص داد. امّا بعد حركاتی از هیدروژن سر زد كه باعث گفتگوها و ایجاد شك و تردیدها گردید.

لیتیم به سدیم گفت او گاه برای برقراری پیوندها با ما اظهار تمایل می‌كند. كِی این رسم بین ما بود؟

سدیم: شنیده‌ام H كاملاً عریان است و هیچ پوششی از الكترون ندارد. واقعاً بی‌شرمی نیست؟

لیتیم: اگر الكترون هم پیدا كند. گاز می‌شود, فرار می‌كند. او بندبشو نیست. ما عنصر گازی نداشتیم؟

سدیم: اگر H در فعالیت‌های الكترولیتی مانند ما به كاتد می‌رود یك نیرنگ است. شنیده‌ایم گاه در چهره‌ی هیدرید Hو به طور مذاب به آند می‌رود.

لیتیم: پیوند ما با عناصر دیگر از جمله هالوژن‌ها یونی است. كووالانسی نیست. امّا او پیوند كووالانسی برقرار می‌كند.

سدیم: بلی ما در خانواده‌ی خود عنصری این گونه دورو نداریم. او گاه كاتیون و گاه آنیون می‌شود.

لیتیم: فعالیت ما در حالت فلزی زبانزد خاص و عام است. برّاق و رسانای الكتریسیته هم هستیم او چه شباهتی به ما دارد؟

.

.

.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و نهم آذر 1390ساعت 4:19 بعد از ظهر  توسط asadi_s95   |